Ortaklar arasındaki gerilim çoğu zaman tek bir olayla değil, yıllara yayılan kayıt eksikliğiyle büyür. Şirket içi uyuşmazlıklarda tarafların önceden kurduğu delil düzeni, uyuşmazlık doğduğunda kimin neyi ispat edeceğini belirler. Bu nedenle delil sözleşmesi, dava dilekçesinden çok daha önce yazılan bir savunmadır.
Delil Sözleşmesinin Sınırları Nerede Biter
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlığın belirli delillerle ispat edilmesini kararlaştırabilir. Ancak bir tarafı tümüyle ispat imkânından yoksun bırakan ya da kanunda kesin delil öngörülen alanları dolanan düzenlemeler geçerli sayılmaz. Uygulamada en işlevsel model, münhasır delil listesini dar tutmak yerine hangi kayıt sisteminin esas alınacağını belirlemektir: ortak karar defteri, kurumsal e-posta sunucusu ve resmi muhasebe kayıtları gibi.
Uyuşmazlık Doğmadan Kurulacak Kayıt Düzeni
- Ortaklar kurulu ve yönetim organı kararlarının aynı gün deftere işlenmesi
- Şirket adına verilen taahhütlerin yalnızca belirlenmiş imza yetkisiyle kurulması
- Ortaklara yapılan ödemelerin niteliğinin (kâr payı, ücret, borç) açıkça yazılması
- Kurumsal iletişim kanallarının kişisel hesaplardan ayrılması
- Ticari defterlerin usulüne uygun tutulup onaylanması
Genel Kurul Kararına İtirazda Üç Aylık Pencere
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarına karşı iptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve muhalefet şerhinin toplantı tutanağına usulüne uygun geçirilmiş olması davanın kaderini etkiler. Toplantıya katılıp itirazını tutanağa yazdırmayan ortağın dava hakkı bakımından dezavantajlı konuma düşebileceği baştan hesaba katılmalıdır.
Arabuluculuk Kapısı ve Sulh Protokolü
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır. Ortaklık ilişkisinin devam edeceği hallerde bu aşama, yalnızca bir formalite değil şirketin işleyişini yeniden kurma fırsatıdır. Sulh protokolünde pay devri, imza yetkisi, rekabet yasağı ve geçmiş dönem ibrası ayrı ayrı düzenlenmezse, aynı taraflar arasında kısa sürede yeni bir uyuşmazlık doğar.
Değerlendirme
Şirket uyuşmazlıklarında dava, çoğu zaman ticari ilişkinin sürdürülebilirliğiyle birlikte tartılması gereken bir seçenektir. Bu yazı genel bilgi verir; pay yapısı ve esas sözleşme hükümleri sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyaya özgü hukuki destek alınması yararlı olur.