Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararına karşı yürütülecek süreç, klasik bir alacak uyuşmazlığından farklı işler. TTK ve 6102 sayılı düzenleme ile TBK'nın birlikte değerlendirildiği bu alanda, dava açmadan önce yanıtlanması gereken ilk soru talebin hangi dava şartına tabi olduğudur.
Ticari Davalarda Arabuluculuk Şartının Sınırı
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Genel kurul kararının iptali ise para alacağına ilişkin olmayan, kurucu nitelikte bir taleptir; bu nedenle şirkete karşı yöneltilen iptal istemiyle, karara bağlı olarak istenen tazminat talebi aynı sepete konulmamalıdır. Talep birleştirildiğinde her kalem için dava şartının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
İptal Talebini Kim, Hangi Sürede İleri Sürebilir?
TTK, genel kurul kararına karşı iptal davasını karar tarihinden itibaren üç aylık süreye bağlamıştır ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Dava hakkı kural olarak toplantıda hazır bulunup olumsuz oy kullanan ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibine, ayrıca kanunda sayılan diğer hâllerde çağrı usulü veya gündeme aykırılık gibi sebeplerle katılamayan pay sahiplerine tanınmıştır. Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmemesi, uygulamada en sık karşılaşılan ve sonradan telafisi çok güç olan eksikliktir.
Butlan ile İptal Arasındaki Fark Neden Önemli?
Bazı kararlar iptal edilebilir nitelikte değil, baştan itibaren geçersizdir. Pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, bilgi alma ve inceleme hakkını kısıtlayan veya sermayenin korunması ilkesine aykırı düşen kararlar bu gruptadır. Butlan iddiası süreye tabi olmadığından, üç aylık süre kaçırılmış dosyalarda kararın niteliği yeniden değerlendirilmelidir. Ancak her aykırılığı butlan olarak nitelemek de dosyayı zayıflatır; ayrım gerekçeleriyle kurulmalıdır.
Toplantı Öncesi ve Sonrası Belge Düzeni
- Çağrı ilanı, gündem ve çağrı usulüne ilişkin belgeler
- Hazır bulunanlar listesi, vekâletnameler ve temsil belgeleri
- Toplantı tutanağı, muhalefet şerhi ve bakanlık temsilcisi kaydı
- Finansal tablolar, denetim raporu ve pay sahibine sunulan bilgi belgeleri
- Tescil ve ilan işlemlerine ilişkin ticaret sicili kayıtları
Uzlaşma Görüşmesi ile Dava Arasında Karar Vermek
- Kararın icrasının şirkete ve pay sahibine etkisi ayrı ayrı ölçülür.
- İcranın geri bırakılması talebinin koşulları ve teminat yükü değerlendirilir.
- Pay devri, çıkma veya çıkarılma gibi alternatif çözümlerin sonuçları karşılaştırılır.
- Şirket içi müzakere sürerken üç aylık sürenin işlemeye devam ettiği unutulmaz.
- Dava açılacaksa görevli mahkeme ve husumetin şirkete yöneltilmesi kontrol edilir.
Bu açıklamalar genel bilgi paylaşımıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı belgeleri sonucu değiştirebileceğinden, genel kurul sonrası kısa süre içinde hukuki görüş alınması önerilir.