Şirket içi uyuşmazlıklarda genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, iki ayrı sorunu aynı anda gündeme getirir: uyuşmazlığın hangi mercide görüleceği ve iddianın hangi belgeyle ispatlanacağı. Bu rehber 6102 sayılı TTK ve TBK ekseninde, tahkim şartı bulunan şirketlerde delil ve merci planını ele alır.
Tahkim Şartı Bu Uyuşmazlığı Kapsar mı?
Esas sözleşmede veya pay sahipleri sözleşmesinde tahkim kaydı bulunması, her uyuşmazlığın hakem önüne gideceği anlamına gelmez. Kaydın kapsamı; tarafları, konuları ve şirket organlarının kararlarını içerip içermediği bakımından incelenmelidir. Kapsam tartışmalıysa, yanlış mercie başvurmanın süre kaybına yol açması ihtimali gözetilerek itiraz baştan bu eksende kurgulanmalıdır.
Toplantı Belgeleri: Delilin Kaynağı
- Çağrı usulüne ilişkin ilan ve bildirim örnekleri
- Hazirun cetveli ve temsil belgeleri
- Toplantı tutanağı ile gündem maddelerinin karşılaştırılması
- Bakanlık temsilcisi bulunması gereken hallerde buna ilişkin kayıt
- Toplantı öncesi pay sahiplerinin incelemesine sunulan finansal belgeler
Bu belgelerin tamamı alınmadan yazılan itiraz dilekçesi, çoğu zaman yalnızca kararın içeriğini tartışır ve usule ilişkin sakatlıkları gözden kaçırır.
Muhalefet Şerhinin Belgelenmesi
İptal talebinde bulunabilmek için toplantıda muhalif kalınması ve bunun tutanağa geçirilmesi kritik önemdedir. Şerhin metni, hangi gündem maddesine ve hangi gerekçeyle karşı çıkıldığını göstermelidir. "Muhalifim" ifadesiyle yetinilen kayıtlar, sonraki aşamada gerekçenin sonradan üretildiği eleştirisine açık hale gelir. Toplantıya katılamayan pay sahipleri bakımından ise çağrı usulündeki sakatlıklar ayrı bir eksen oluşturur.
Tahkim ile Mahkeme Arasında Seçim
Tahkim; gizlilik ve hız avantajı sağlayabilirken, masraf yapısı ve hakem seçimi süreci küçük pay sahipleri için ağır olabilir. Mahkeme yolu ise tedbir taleplerinin işletilmesi bakımından pratik kolaylık sunabilir. Karar verirken şu soru yol göstericidir: talep esas olarak kararın uygulanmasını durdurmaya mı yönelik, yoksa uzun vadeli bir hesap tartışmasına mı dayanıyor? Şirket içinde çözüm ihtimali varsa, ortaklar arasında yapılacak yazılı bir mutabakat, dava sürecine göre ticari ilişkiyi daha az yıpratabilir; ancak mutabakat metni de icra edilebilir biçimde kaleme alınmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve niteliğindedir. Şirket yapısı, esas sözleşme hükümleri ve pay dağılımı sonucu doğrudan etkilediğinden, başvuru öncesinde belgelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.