Ortaklar arasındaki uyuşmazlıkta ilk sorulacak soru, ihtilafın nereye taşınacağıdır. TTK kapsamındaki 6102 sayılı düzenleme, şirket kararlarına ve ortaklık ilişkisine dair birçok talebi kısa ve hak düşürücü sürelere bağlar. Esas sözleşmede veya ortaklar sözleşmesinde tahkim şartı bulunuyorsa, mahkemeye gitmek zaman kaybına yol açar; tahkim şartı yokken tahkime gitmek ise verilecek kararın tanınmaması riskini doğurur. TBK ise ortaklar arasındaki sözleşmesel ilişkinin borç doğuran yönünü çerçeveler.
Her Uyuşmazlık Tahkime Elverişli Değildir
Şirketler hukukunda bazı talepler doğrudan şirketin kuruluş ve karar mekanizmasını ilgilendirir ve bunların tahkim yoluyla çözülüp çözülemeyeceği tartışmalıdır. Ortaklar arasındaki pay devri, kâr payı ve rekabet yasağı gibi sözleşmesel talepler tahkime daha elverişliyken; şirket organlarının kararlarına ilişkin bazı talepler bakımından durum farklıdır. Bu ayrım yapılmadan başlatılan süreç, yetki tartışmasıyla aylar kaybettirir.
Tahkim Şartını Uygulanabilir Kılan Unsurlar
- Şartın kimleri bağladığının açık yazılması, sonradan ortak olanların durumu dâhil
- Hakem sayısı ve seçim usulünün tereddüde yer bırakmaması
- Tahkim yeri, dili ve uygulanacak hukukun belirlenmiş olması
- Kapsamın hangi uyuşmazlıkları içerdiğinin sınırlarının çizilmesi
- Geçici hukuki koruma taleplerinin hangi merciden isteneceğinin öngörülmesi
Süre Baskısı Altında Yol Seçimi
Genel kurul kararının iptali gibi taleplerde süre karar tarihinden itibaren işler ve kısadır. Bu tür bir talep söz konusuyken tahkim şartının geçerliliği üzerinde uzun süre tartışmak, hakkın esasını kaybettirebilir. Pratik yaklaşım, süre koruyucu adımı atarken yol tartışmasını paralel yürütmektir. Ayrıca ihtiyati tedbir gibi acil korumalar bakımından, hakem heyeti kurulana kadar mahkemeye başvurulup başvurulamayacağı önceden netleştirilmelidir.
Uyuşmazlık Büyümeden Yapılacak Hazırlık
- Pay defteri, genel kurul ve yönetim kurulu karar defterleri güncelliği kontrol edilir.
- Tartışmalı karara katılım, muhalefet şerhi ve tutanağa geçirilme durumu belgelenir.
- Ortaklar arası yazışmalar tarih sırasına göre derlenir.
- Şirket kayıtlarına erişim engelleniyorsa bu durum yazılı olarak tespit ettirilir.
- Mali tablolar ve denetim raporları uyuşmazlığın konusu bakımından ayrıştırılır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve şirketinizin esas sözleşmesindeki hükümler tabloyu değiştirebilir. Ortaklık uyuşmazlıklarında süreler kısa işlediğinden, yol seçimini bir hukukçuyla birlikte ve gecikmeden yapmanız yerinde olur.