Ortaklar veya yöneticiler arasındaki anlaşmazlıklar, şirketin işleyişini kilitleyebilir. Türk Ticaret Kanunu (TTK, 6102) ve TBK çerçevesinde bu tür uyuşmazlıklarda tahkim, mahkeme sürecine göre daha hızlı ve gizli bir yol olarak tercih edilebilir. Bu rehber, şirket içi ihtilafların tahkimle çözümüne odaklanır.
Tahkim Kaydı Var mı, Geçerli mi?
Tahkime gidebilmenin ön koşulu, taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşmasının veya esas sözleşme/ortaklık sözleşmesinde tahkim şartının bulunmasıdır. Şartın kapsamı belirsizse hangi uyuşmazlıkların tahkime tabi olduğu tartışma yaratır. Her uyuşmazlık türünün tahkime elverişli olmadığı, bazı konuların münhasıran mahkeme yetkisinde kaldığı da göz önünde tutulmalıdır.
Sık Görülen İhtilaf Başlıkları
- Kâr payı dağıtımı ve bilgi alma hakkının kullanımına ilişkin gerilimler.
- Yönetim kurulu kararlarının ve genel kurul kararlarının geçerliliği.
- Ortağın şirketten çıkması, çıkarılması ve pay değerinin belirlenmesi.
- Rekabet yasağı ve bağlılık yükümlülüğü ihlalleri.
Tahkim Sürecinin İşleyişi
Tahkimde hakem veya hakem kurulu tarafların iradesiyle belirlenir; yargılama dili, uygulanacak usul ve yer sözleşmeyle şekillenir. Delillerin sunumu ve bilirkişi incelemesi mahkemeye benzer biçimde yürür, ancak süreç genelde daha esnektir. Verilen hakem kararı bağlayıcıdır ve sınırlı sebeplerle iptal davasına konu olabilir; bu da kararın istikrarını artırır.
Tahkim mi Mahkeme mi?
Gizliliğin önemli olduğu, ticari ilişkinin sürdürülmek istendiği ve hız beklenen durumlarda tahkim öne çıkar. Buna karşılık geçici hukuki koruma ve icra aşamasında yine mahkemelerle temas gerekebilir. Seçim, uyuşmazlığın niteliğine ve tarafların menfaat dengesine göre yapılmalıdır.
Her ortaklık yapısının sözleşmesi ve ihtilaf geçmişi kendine özgüdür. Tahkim yoluna girmeden önce esas sözleşmenizdeki şartı ve uyuşmazlığın elverişliliğini bir hukukçuya incelettirmeniz sağlıklı olur.