Ortaklar arasındaki gerilim çoğu zaman bir anda değil, aylarca biriken bir sürecin sonunda hukuki uyuşmazlığa dönüşür. Tahkim yoluna gidilecekse belirleyici olan, esas sözleşmedeki tahkim şartının kapsamı ile TTK ve TBK kaynaklı sürelerin tek bir takvimde buluşturulmasıdır. Aşağıda, 6102 sayılı Kanun çerçevesinde şirket içi uyuşmazlıklarda usul planının nasıl kurulacağı ve tebligattaki gecikmenin neyi geri dönülmez hâle getirdiği ele alınmaktadır.
Tahkim Şartı Nereye Kadar Uzanıyor?
İlk soru, uyuşmazlığın tahkime elverişli olup olmadığıdır. Ortaklar arasındaki pay devri, rekabet etmeme taahhüdü veya ortaklık sözleşmesinden doğan tazminat talepleri genellikle tahkim şartının kapsamındadır. Buna karşılık genel kurul kararlarının geçersizliğine ilişkin bazı talepler bakımından tahkime elverişlilik tartışmalıdır. Bu ayrım yapılmadan başlatılan süreçte, yetkisizlik kararı beklenirken kanundaki kısa dava süresi tükenebilir.
Takvimi Tek Bir Olay Değil, Zincir Üzerinden Kurun
Şirket içi ihtilaflarda süre genellikle tek bir tarihe bağlı değildir: genel kurul tarihi, tutanağın tescil ve ilan günü, muhalefet şerhinin zapta geçirildiği an ve ilgili ortağa yapılan bildirim ayrı ayrı önem taşır. Bu tarihleri tek tabloda tutmak, hangi talebin hangi güne kadar ileri sürülebileceğini görünür kılar.
Tebligat Gecikmesi: Tescilli Adres ve KEP Tuzağı
Uygulamadaki en sık kayıp sebebi, bildirimin ulaşmaması değil, ulaşmış sayılmasıdır. Şirketin ticaret siciline tescilli adresi güncellenmemişse, o adrese yapılan tebligat geçerli kabul edilir ve süre işlemeye başlar; ortak durumu haftalar sonra öğrenir. Kayıtlı elektronik posta kutusunun düzenli kontrol edilmemesi de aynı sonucu doğurur. Yurt dışında bulunan ortaklar bakımından bildirimin ulaşma süresi ayrıca hesaba katılmalıdır.
Hakem Yargılamasının Kendi İç Takvimi
- Tahkime başvuru bildiriminin karşı tarafa hangi yöntemle iletileceği sözleşmede yazılıysa o yönteme uyulmalıdır.
- Hakem seçimi için tanınan süre kaçırılırsa atama mercii devreye girer, bu da takvimi uzatır.
- Cevap, karşı talep ve delil listesi için verilen süreler kural olarak kesindir; ek süre talebi gerekçelendirilmelidir.
- Bilirkişi veya özel uzman raporu gerekecekse, talep en geç delil aşamasında dosyaya girmelidir.
Başlamadan Önce Doğrulanacaklar
Esas sözleşmenin yürürlükteki metni, pay defteri kayıtları, genel kurul tutanakları ve ortaklar arası yazışmalar süreç başlamadan derlenmelidir. Talep kalemlerinin ölçülebilir biçimde yazılması, hem hakem heyetinin inceleme alanını hem de olası bir iptal davasında kararın denetlenebilirliğini etkiler.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her şirketin sözleşme metni ve olay akışı farklıdır. Ortaklık yapınıza özgü süre hesabı için dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.