Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklar çoğu zaman kişisel bir gerilim olarak başlar, ancak mahkeme önünde tamamen belge üzerinden değerlendirilir. TTK ve TBK ekseninde 6102 sayılı düzenlemenin öngördüğü şekil kuralları, haklı olduğunu düşünen ortağın elini bir anda zayıflatabilir. Bu rehber, şirket içi ihtilaflarda dava şartlarının ve belge düzeninin nasıl kurulacağına odaklanır.
Dava Şartı Arabuluculuğu Atlamamak
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Ortaklar arasındaki alacak, kâr payı ve tazminat talepleri bu kapsama girebilirken, kararın iptali gibi talepler farklı bir usule tabidir. Aynı dilekçede nitelikleri farklı talepler birleştirildiğinde, dava şartı yerine getirilmemiş sayılan kalem bütün dosyayı geciktirebilir.
Genel Kurul Kararına Karşı Kısa Süre
Genel kurul kararlarının iptali, kararın alınmasından itibaren işleyen kısa bir hak düşürücü süreye bağlıdır. Toplantıya katılıp olumsuz oy kullanan ve muhalefetini tutanağa geçirten ortağın konumu, tutanağa hiçbir şerh düşmemiş ortağa göre belirgin biçimde farklıdır. Toplantı günü alınabilecek en somut önlem, muhalefet şerhinin açık ve gerekçeli biçimde tutanağa yazdırılmasıdır.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkını Kullanmak
Ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı, dava öncesinde delil toplamanın meşru yoludur. Talep yazılı yapılmalı, hangi defter, kayıt ve sözleşmelerin inceleneceği açıkça belirtilmelidir. Talebin reddi ya da cevapsız bırakılması da başlı başına bir delildir; sonraki aşamada şirketin belgeyi neden sunmadığı tartışması dosyaya girer.
Belge Düzeninde Kontrol Listesi
- Esas sözleşme ve tüm tadil metinlerinin tarih sırasıyla toplanması
- Ticaret sicil kayıtları ve ilan metinlerinin güncel örnekleri
- Yönetim organı ve genel kurul tutanaklarının eksiksiz seti
- Pay devri, rehin ve oy sözleşmelerinin asılları
- Şirket hesaplarından ortaklara yapılan ödemelere ilişkin banka kayıtları
Görevli Mahkeme ve Tahkim Kaydı
Ticari davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; ticari nitelik taşımayan bir talebin buraya taşınması ya da tersi, görev yönünden ret riski doğurur. Esas sözleşmede veya ortaklar sözleşmesinde tahkim kaydı bulunuyorsa, mahkemeye başvurmadan önce bu kaydın kapsamı incelenmelidir.
Bu içerik genel bir çerçeve sunar; şirketin türü, pay yapısı ve sözleşme hükümleri sonucu değiştirir. Ortaklık ihtilafında adım atmadan önce belgelerin bütünüyle incelenmesi için hukuki destek alınması önerilir.