Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar, genel kurul kararlarının iptali, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu ya da ortaklıktan çıkma ve çıkarılma talepleri, TTK ve 6102 sayılı düzenleme ile TBK'nın genel hükümleri ekseninde yürür. Bu dosyalarda dikkat çekici olan nokta şudur: şirketler hukukunun pek çok davasında yetki taraf iradesine bırakılmamıştır.
Şirket Merkezi Neden Belirleyici
Genel kurul kararlarının iptali, ortaklıktan çıkarma, sermaye artırımının geçersizliği gibi ortaklık ilişkisinin özüne dokunan davalarda şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir ve bu yetki kesindir. Ortaklar sözleşmesinde başka bir yer kararlaştırılmış olsa dahi, bu kayıt anılan davalar bakımından sonuç doğurmaz. Merkezin ticaret sicilindeki güncel kaydı esas alınır; fiilen faaliyet gösterilen adres değil.
Görev: Asliye Ticaret Mahkemesi
Ticari dava sayılan bu uyuşmazlıklar asliye ticaret mahkemesinde görülür. Uyuşmazlık ortaklar arasında kişisel bir alacak ilişkisinden doğuyorsa görev tartışması çıkabilir; bu ayrım, talebin ortaklık sıfatından mı yoksa bağımsız bir sözleşmeden mi kaynaklandığına göre yapılır. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle sonuçlanır ve dosya yeniden başa döner.
Süreye Bağlı Talepler
- Genel kurul kararının iptali, kanunda öngörülen kısa hak düşürücü süreye tabidir; bu süre uzatılamaz.
- Toplantıya katılıp muhalefetini tutanağa geçirmemiş ortağın dava hakkı sınırlıdır.
- Sorumluluk davalarında zarar ve öğrenme tarihi ayrı ayrı belirlenmelidir.
- Ortaklıktan çıkma taleplerinde sözleşmedeki ön prosedürün işletilmiş olması aranabilir.
Muhalefet Şerhi: Küçük Bir Satır, Büyük Bir Fark
Uygulamada dosyaların önemli bölümü, esasa hiç girilmeden muhalefet şerhinin usulüne uygun kaydedilmemiş olması nedeniyle kaybedilir. Şerh, karara ilişkin ve açık olmalı; genel bir hoşnutsuzluk ifadesi yeterli görülmez. Toplantı tutanağının imzalı örneğinin alınması ve hazır bulunanlar listesinin kontrol edilmesi, sonraki aşamanın temelini oluşturur.
Tedbir Talebinin Kurgusu
- Genel kurul kararının uygulanmasının durdurulması isteniyorsa, doğacak zararın telafisi güç olduğu somutlaştırılır.
- Ticaret siciline şerh verilmesi talebi ayrıca yazılır.
- Şirket defter ve kayıtlarının incelenmesi için delil tespiti yoluna gidilmesi değerlendirilir.
- Tedbir talebinin reddi hâlinde itiraz süresi takip edilir.
Tahkim Kaydı Varsa
Ortaklar sözleşmesinde tahkim şartı bulunuyorsa, hangi uyuşmazlıkların tahkime elverişli olduğu ayrıca incelenmelidir. Kesin yetkiyle bağlı alanlarda tahkim kaydının kapsamı tartışmalı hâle gelir; bu nedenle dava öncesi sözleşme metninin tümüyle okunması gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve karar tarihi izlenecek yolu değiştireceğinden, adım atmadan önce dosyanızın incelenmesini öneririz.