Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda tartışma çoğu kez ticari değil hukuki bir eşikte düğümlenir: karara karşı hangi mahkemede, hangi süre içinde ve kimin dava açabileceği. Şirket içi uyuşmazlık dosyalarında yetki tartışması ile süre tartışması birbirini besler; yanlış mahkemede geçen süre çoğu zaman geri kazanılamaz.
Genel Kurul Kararına Karşı Üç Aylık Süre
TTK, genel kurul kararlarının iptali istemiyle açılacak davayı karar tarihinden itibaren üç aylık süreye bağlar. Bu süre niteliği itibarıyla hak düşürücüdür; uzatılması, taraf iradesiyle değiştirilmesi veya cevap beklenerek durdurulması mümkün değildir. Toplantıya katılıp muhalefetini tutanağa geçirme koşulunun aranıp aranmadığı, iptal sebebine göre değişir. Bu nedenle toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve muhalefet şerhi ilk gün temin edilmelidir.
Butlan İddiası Aynı Süreye Tabi Değildir
Kararın yokluğu veya butlanı ileri sürülüyorsa süre rejimi farklıdır. Ancak pratikte iptal ve butlan sebepleri iç içe geçtiğinden, güvenli yol iptal süresini esas alarak hareket etmek ve butlan iddiasını aynı dilekçede terditli biçimde ileri sürmektir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Şirketler hukukundan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
- Yetki bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer belirleyicidir ve bu kural çoğu halde kesin nitelik taşır.
- Esas sözleşmede tahkim kaydı varsa, mahkemeye başvurmadan önce bu kaydın kapsamı incelenmelidir.
Ticari Davalarda Arabuluculuk Dava Şartı
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Buna karşılık iptal davası gibi inşai nitelikteki taleplerde durum farklıdır. Bir dilekçede hem para alacağı hem inşai talep birleştirilecekse, dava şartının hangi kalem için arandığı baştan ayrıştırılmalıdır; aksi halde süre içinde açılan dava eksiklik nedeniyle reddedilebilir.
Delil Hazırlığında Öncelik Sırası
- Pay defteri ve ortaklık yapısını gösteren kayıtları çıkarın.
- Toplantı çağrısı, gündem ve tutanakların tarihlerini karşılaştırın.
- Yönetim organı kararlarını ve imza sirkülerini dosyalayın.
- Bilgi alma ve inceleme talebinizi yazılı olarak kayda geçirin.
- Üç aylık sürenin son gününü ayrı bir hatırlatma olarak işaretleyin.
TTK ve TBK hükümleri şirketin türüne ve esas sözleşmedeki düzenlemelere göre farklı sonuçlar doğurabilir. Somut uyuşmazlıkta hangi sürenin işlediğini, toplantı belgeleriyle birlikte bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olur.