Ticari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda dilekçe hazırlığı çoğu zaman delil toplamakla başlar. Oysa dosyanın ilk elemesi delilde değil, ön şart ve görev denetiminde yapılır. Bu aşamayı geçemeyen talep, ne kadar güçlü olursa olsun esas incelemesine ulaşamaz.
Ticari Dava Şartı Arabuluculuk
TTK kapsamında, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Sıkça yapılan hata, arabuluculuk sürecinin talep edilen kalemlerin tamamını kapsamamasıdır; son tutanakta yer almayan bir talep için dava açıldığında aynı sonuç doğar. Menfi tespit ve istirdat gibi taleplerin bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ise talebin niteliğine göre ayrıca incelenmelidir.
Görev: Asliye Ticaret Mahkemesi
Ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür ve 6102 sayılı Kanun sonrasında asliye ticaret ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir. Bu, tarafların üzerinde anlaşamayacağı ve mahkemenin kendiliğinden gözeteceği bir husustur. Bir uyuşmazlığın mutlak ticari dava sayılması için tarafların tacir olması her zaman gerekmez; işin niteliği tek başına belirleyici olabilir.
Yetki ve Sözleşmedeki Kayıtlar
- Tacirler arasındaki sözleşmelerde yetkili mahkemeye ilişkin kayıtlar kural olarak geçerlidir; bu kayıt varsa dilekçede açıkça dayanak gösterilmelidir.
- Sözleşmede tahkim kaydı bulunuyorsa mahkeme yolu kapanır; tahkim itirazı ilk itiraz olarak ileri sürülür.
- Genel işlem koşulu niteliğindeki kayıtlar bakımından TBK denetimi ayrıca gündeme gelebilir.
- Karşı tarafın ticaret sicil kaydı ve adres bilgisi güncel değilse tebligat aşamasında ciddi gecikme doğar.
Süreyi Eriten Aşamalar
Ticari ilişkilerde talep hakkı çoğu zaman sözleşmede öngörülen bildirim ve ayıp ihbarı sürelerine bağlıdır. Bu sürelerin kaçırılması, alacak zamanaşımına uğramamış olsa bile talebin dayanağını zayıflatır. Arabuluculuk sürecinin kendisi de takvimden zaman alır; son gün beklenerek başvurulan dosyalarda süreç, dava açma iradesini fiilen sınırlar. Bu nedenle uyuşmazlık netleştiği anda başvuru yapılması, hem müzakere hem dava seçeneğini açık tutar.
Dosyayı Kurmanın Sırası
Sözleşme metni ve ekleri, sipariş ve teyit yazışmaları, faturalar, cari hesap mutabakatları ve ihtarnameler kronolojik olarak numaralandırılmalıdır. Arabuluculuk son tutanağında talep kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi ise sonraki aşamanın en önemli teknik ayrıntısıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşmenizin türü, tarafların sıfatı ve talep kalemleri hem görev hem ön şart sonucunu değiştirebileceğinden, dava öncesi hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.