Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, çoğu zaman kararın içeriği tartışılmadan usul nedeniyle sonuçlanır. Kararın hangi mahkemede, kim tarafından ve hangi süre içinde dava edileceği TTK'nın kendi düzeninde belirlenmiştir ve bu düzen genel hukuk kurallarından ayrılır. Aşağıda TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde genel kurul uyuşmazlıklarının merci ve süre boyutu incelenmektedir.
Dava Nerede Açılır
Genel kurul kararının iptali istemi, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Bu yetki, pay sahibinin nerede oturduğuna veya toplantının fiilen nerede yapıldığına göre değişmez. Şirket merkezi sicilde değişmiş fakat fiili faaliyet başka ilde sürüyorsa, sicil kaydı esas alınır. Yanlış yerde açılan davada yetki itirazı gelirse, dosya gönderilse dahi asıl risk sürenin bu arada dolmasıdır.
İptal ile Butlan Ayrımı Süreyi Değiştirir
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar için öngörülen iptal davası kısa ve kesin bir süreye tabidir. Buna karşılık pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran veya şirketin temel yapısını bozan kararlar bakımından butlan ileri sürülebilir ve butlan iddiası aynı süre sınırlamasına tabi değildir. Bu nedenle dilekçe kurulurken hangi sakatlığın ileri sürüldüğü net biçimde belirtilmelidir. İptal süresi geçmiş bir dosyada tek yol, kararın butlanla sakat olup olmadığının değerlendirilmesidir.
Muhalefet Şerhi Neden Kritik
Toplantıya katılan pay sahibinin iptal davası açabilmesi, kural olarak olumsuz oy kullanıp bunu tutanağa geçirmesine bağlıdır. Muhalefetin tutanakta göründüğü sayfanın ve imzanın kontrolü toplantı gününde yapılmalıdır. Çağrının usulsüz olması, gündeme bağlılık ilkesine aykırılık veya katılma hakkının engellenmesi gibi hallerde toplantıya katılmamış pay sahibinin de dava hakkı doğabilir; bu durumda usulsüzlüğü gösteren çağrı belgeleri dosyanın omurgasını oluşturur.
Kararın İcrasını Durdurma Talebi
İptal davası açılması, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Yönetim kurulu değişikliği, sermaye artırımı veya devir işlemleri hızla tescil edilirse geriye dönüş güçleşir. Bu nedenle icranın geri bırakılması talebi dava dilekçesiyle birlikte ve tescilin doğuracağı somut sonuçlar anlatılarak istenmelidir.
Dava Öncesi Kontrol Sırası
- Çağrı usulü, gündem ilanı ve hazır bulunanlar listesi incelenir.
- Muhalefet şerhinin tutanaktaki yeri ve tarihi doğrulanır.
- Kararın tescil ve ilan durumu ticaret sicilinden kontrol edilir.
- İptal mi butlan mı ileri sürüleceği gerekçeleriyle belirlenir.
- Ticari davalarda arabuluculuk şartının kapsamına girilip girilmediği ayrıca değerlendirilir.
Bu metin genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; şirketin esas sözleşmesi ve toplantı belgeleri görülmeden değerlendirme tamamlanamaz. Toplantı yapılmışsa süre işlemeye başladığından, belgelerin bir hukukçuyla erken incelenmesi önerilir.