Ticari ilişkilerde en can sıkıcı savunmalardan biri, sözleşme ifa edilmediğinde ortaya atılan imzalayan kişinin yetkisiz olduğu iddiasıdır. Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde bu tartışma büyük ölçüde bir delil meselesidir; aşağıda yetki iddiasının nasıl kanıtlandığı ve hangi eksiklerin dosyayı zayıflattığı ele alınmaktadır.
Yetki Tartışmasında İspat Kimin Üzerinde
Sözleşmenin şirketi bağladığını ileri süren taraf, imzalayanın temsil yetkisini ya da en azından karşı tarafta yetkili olduğu yönünde haklı bir görünüm yaratıldığını ortaya koymak durumundadır. Bu nedenle dosya, tek bir imza sirkülerine değil, ilişkinin bütününe dayandırılmalıdır: teklif, sipariş, teslim, fatura ve ödeme zinciri birlikte okunduğunda yetkisizlik savunması çoğu kez kendi içinde tutarsız hâle gelir.
Sicil Kaydı ve Sirküler Neyi Gösterir, Neyi Göstermez
Ticaret sicili kayıtları ve tescil edilmiş temsil yetkileri güçlü bir başlangıç noktasıdır; ancak sözleşme tarihindeki durumu göstermeleri gerekir. Sık yapılan hata, dava açılırken alınan güncel kaydın dosyaya konulup işlem tarihindeki kaydın hiç istenmemesidir. Yetki değişikliklerinin tescil ve ilan tarihleri, imza tarihiyle yan yana konularak bir zaman çizelgesine dökülmelidir.
Ticari Defterler ve Kayıt Düzeni
Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kayıtların sahibi lehine veya aleyhine değerlendirilmesini etkiler. Karşı tarafın defterlerinde işlemin kaydedilmiş, faturanın işlenmiş ve bedelin kısmen ödenmiş olması, yetkisizlik savunmasına karşı en somut delillerden biridir. Bu nedenle defter ve kayıt incelemesi talebi baştan ve kapsamı belirtilerek yapılmalıdır.
Yazışma Trafiğini Dosyaya Doğru Sokmak
- Kurumsal alan adlı e-postalar, tarih ve gönderen bilgisiyle bütün olarak sunulmalı; ekran görüntüsü yerine kaynağıyla birlikte verilmelidir
- İmzalayan kişinin şirket adına daha önce yaptığı ve itiraz edilmemiş işlemler ayrı bir liste hâlinde gösterilmelidir
- Kaşe, antetli kâğıt, şirket telefonu ve tanıtım materyalleri görünüşe güven iddiasını destekler
- Mesajlaşma kayıtlarında bütünlük ve tarih sürekliliği korunmalıdır
Uyuşmazlık Doğmadan Alınacak Önlemler
Sözleşme kurulurken sicil kaydının o tarihli örneğinin alınması, imza yetkisine ilişkin beyanın metne yazılması ve yetkili kişinin kimlik-görev bilgisinin eklenmesi, sonradan yürütülecek uzun bir ispat çabasının yerini alır. Uzun süreli çerçeve ilişkilerinde yetki değişikliklerinin bildirilmesi yükümlülüğünün sözleşmeye konulması da pratik bir korumadır.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve kararlaştırılan uyuşmazlık çözüm yolu değerlendirmeyi değiştirebilir; dosyanıza özgü bir görüş için hukuki danışmanlık alınması uygun olur.