8863 sayılı Karar, Irak Cumhuriyeti vatandaşlarından 15 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük umuma mahsus pasaport hamillerine, turistik amaçlı seyahat ve transit geçişlerinde 1/9/2024 tarihinden itibaren vize muafiyeti tanımaktadır. Muafiyet her 180 gün içinde azami 90 gün ikametle sınırlıdır. Bu düzenlemenin sınırlarını doğru okumak, sınır kapısında yaşanabilecek sorunları ve sonraki giriş yasaklarını önlemek bakımından belirleyicidir.
Muafiyetin Üç Sınırı
Karar, üç ayrı süzgeç içerir ve bunlardan birinin sağlanmaması muafiyeti tamamen ortadan kaldırır. Birincisi yaş süzgecidir: 15 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük olmak. İkincisi pasaport türüdür: umuma mahsus pasaport. Üçüncüsü seyahat amacıdır: turistik seyahat ve transit geçiş. Yaş şartının hangi tarihteki yaşa göre değerlendirileceği, özellikle sınır tarihine yakın doğum günü olan yolcularda tereddüt yaratır; bu nedenle giriş tarihindeki fiili yaş esas alınarak hareket edilmesi güvenlidir.
90 Gün Nasıl Sayılır?
En sık yapılan hata, 90 günün her girişte yeniden başladığının sanılmasıdır. Oysa hesap, geriye dönük 180 günlük hareketli bir pencerede toplam kalış süresi üzerinden yapılır. Ülkeden çıkıp hemen geri dönmek, tüketilen günleri sıfırlamaz. Çok girişli seyahat yapanların kendi giriş ve çıkış tarihlerini tablo hâlinde tutması, sınır kapısında yapılacak hesabın önceden görülmesini sağlar.
Süre Aşımının Sonuçları
- Çıkışta harç niteliğinde mali yükümlülük doğması
- Belirli süreli giriş yasağı kaydı oluşması ve sonraki seyahatlerin engellenmesi
- Kayıt dışı çalışma tespiti hâlinde ayrıca idari yaptırım uygulanması
- Sonraki ikamet izni ve vize başvurularında olumsuz sicil etkisi
Muafiyet ile İkamet İzni Karıştırılmamalı
Vize muafiyeti yalnızca ülkeye giriş ve kısa süreli kalış hakkı verir; çalışma, öğrenim, uzun süreli yerleşme veya sağlık amaçlı uzun tedavi için ayrı bir izin gerekir. Muafiyet süresi içinde çalışmaya başlanması, hem yabancı hem işveren bakımından yaptırım doğurur. Uzun kalış planlanıyorsa, muafiyet süresi dolmadan uygun ikamet izni türüne başvurulması ve başvurunun kayıt altına alınması gerekir.
Sınır Kapısında İstenebilecek Belgeler
- Geçerlilik süresi yeterli umuma mahsus pasaport
- Dönüş veya devam bileti ile konaklama bilgisi
- Seyahat süresini karşılayacak maddi imkân beyanı
- Transit geçişlerde üçüncü ülkeye giriş hakkını gösteren belge
Vize muafiyeti kararları uygulamada değişkenlik gösterebildiğinden, seyahat öncesinde güncel karar metninin ve varsa değişikliklerinin kontrol edilmesi; giriş yasağı ya da idari para cezasıyla karşılaşılması hâlinde ise itiraz süreleri kaçırılmadan hukuki destek alınması önerilir.