TKHK m.47: Kapıdan veya işyeri dışında yapılan satışlarda tüketici 14 gün içinde gerekçesiz cayabilir.
Kapsam
- Evde satış
- İş yerinde (ofis, fabrika)
- Sokakta veya AVM koridorlarında
- Toplantı/seminer üzerinden satış
- Özel taşıma araçlarında
Cayma Hakkı
- 14 gün, gerekçesiz
- Tüm bedel iade edilir
- Mal iade edilir (kargo satıcıdan)
Sözleşmenin Şekli
- Yazılı olmalı
- Tüketiciye sureti verilmeli
- Cayma hakkı net belirtilmeli
Yazılı Sözleşme Yoksa
- Cayma süresi 1 yıla uzar
- Satıcı aleyhine sonuç
Tipik Sorunlar
- Yaşlılara ısrarlı satış (TBK m.39 hile/baskı)
- Kapıda imza ettirme
- "Hediye" verip sonra ücret talep etme
Yargıtay 13. HD
13. HD, kapıdan satışta tüketicinin "baskı altında imzalattığını" ispat ederse sözleşmenin geçersiz sayılacağını, ayrıca cezai şikâyet mümkün olduğunu benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Tüketici avukatı önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıda yapılan satışta cayma süresi kaç gündür?
On dört gün. Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir (6502 sayılı Kanun m.47/5) — malın iade edilmiş olması ayrıca aranmaz, bildirimin süresinde yapılması esastır.
Satıcı bana cayma hakkımı söylemediyse süre yine 14 gün mü?
Hayır, bu durumda süre uzar ve bu tüketici lehine çok önemli bir kuraldır: “Satıcı veya sağlayıcının bu maddede belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket etmesi veya tüketiciyi cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirmemesi durumunda, tüketici cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir.” Her hâlükârda bu süre, cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (m.47/6). Ayrıca cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmek satıcı veya sağlayıcıya aittir (m.47/5).
Cayma süresi içinde satıcı benden para isteyebilir mi?
Hayır. Kanun açıktır: cayma süresi içinde satıcı veya sağlayıcı, sözleşmeye konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez (m.47/5). Bu süre içinde imzalatılan senet veya alınan ödeme hukuka aykırıdır.
Ürünü kullandım, cayma hakkımı kaybeder miyim?
Mutat (olağan) kullanım cayma hakkını ortadan kaldırmaz: “Tüketici, cayma süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.” (m.47/5 son cümle). Ürünü denemek amacıyla kullanmak bu kapsamdadır; olağanı aşan hasar ise ayrı değerlendirilir.