Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zarar, içerik yayıldıkça büyür. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK ekseninde yürütülecek adımların sırası, hangi dilekçenin yazıldığından daha önemlidir. İlk saatlerde yapılanlar sonraki tüm aşamaların delil temelini oluşturur.
İlk Saat: Delil Kaybolmadan Tespit
İçerik her an silinebileceği için tespit önceliklidir. Yapılması gerekenler:
- Bağlantı adresinin tam hâliyle, tarih ve saat görünecek şekilde ekran kaydı alınması
- Videonun/görselin özgün dosya olarak indirilmesi ve değiştirilmeden saklanması
- Paylaşan hesabın profil bilgileri, paylaşım zamanı ve etkileşim sayılarının kaydı
- İçeriğin yayıldığı diğer platformların listelenmesi
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması
Platforma Bildirim Aşaması
Platformların kendi bildirim mekanizmaları genellikle en hızlı sonuç veren kanaldır. Bildirimde içeriğin neden sahte olduğu, kişinin kimliği ve rızasının bulunmadığı açıkça belirtilmelidir. Yurt dışı kaynaklı platformlarda temsilci yükümlülüğüne ilişkin düzenlemeler nedeniyle Türkiye'deki muhataba yapılan başvuru da kayda geçirilmelidir. Platform yanıtı olumsuzsa ya da makul sürede sonuç alınamazsa, bu yazışmalar sonraki aşamanın gerekçesi olur.
Yargısal Yol: Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesini talep edebilir. Bu yolun avantajı hızıdır; hâkimlik kararını kısa sürede vermek durumundadır. Talep dilekçesinde her bir bağlantı adresi tek tek gösterilmeli, genel ifadelerle yetinilmemelidir; çünkü karar bağlantı bazında uygulanır. İçerik yeniden yayımlandığında aynı kapsam için ek başvuru gerekebileceği de öngörülmelidir.
Ceza ve Veri Koruma Katmanını Atlamayın
Aynı fiil; hakaret, müstehcenlik, özel hayatın gizliliğini ihlal veya verilerin hukuka aykırı işlenmesi gibi ayrı başlıklara temas edebilir. Şikâyete bağlı suçlarda süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işler; bu sürenin sessizce geçmesi en sık karşılaşılan kayıptır. Kimliğe ilişkin verilerin izinsiz kullanımı yönünden KVKK kapsamında ayrıca başvuru ve şikâyet yolu değerlendirilebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği, yayıldığı mecra ve failin belirlenebilirliği izlenecek yolu değiştirir; kayıtları topladıktan sonra gecikmeden hukuki destek alınması önerilir.