Sahte bir bağlantıya tıklandıktan sonra geçen ilk saatler, dosyanın sonraki iki yılını belirler. Phishing olaylarında en büyük kayıp çoğu zaman paranın kendisi değil, iz sürülebilecek dijital verinin başvuru gecikmesi nedeniyle silinmesidir. Bu rehber, suç duyurusunun nereye verileceğini, hangi sürelerin işlediğini ve delilin nasıl korunacağını ele alır.
Nereye Başvurulur: Yer Bakımından Yetki
Ceza soruşturmasında kural, suçun işlendiği yer Cumhuriyet başsavcılığının yetkili olmasıdır. Bilişim yoluyla işlenen fiillerde fail, sunucu ve mağdur farklı yerlerde bulunabildiğinden yer tespiti tartışmalı hale gelir; bu nedenle mağdurun bulunduğu yer savcılığına yapılan başvuru, yetkisizlik halinde dosyanın ilgili savcılığa gönderilmesiyle sonuçlanır ve başvuru tarihi korunur. Yetki tartışmasını beklemek yerine en yakın savcılığa ya da kolluğa derhal başvurmak doğru tercihtir.
Şikâyet Süresi mi, Zamanaşımı mı?
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya bozma, banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması ile nitelikli dolandırıcılık gibi fiiller soruşturulması şikâyete bağlı olmayan suçlardandır; savcılık öğrendiği anda re'sen harekete geçer. Buna karşılık aynı olay içinde yer alabilen hakaret veya haberleşmenin gizliliğini ihlal gibi bazı fiiller şikâyete tabidir ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık şikâyet süresi işler. Olayın tek bir başlıkta toplanmaması, bu ayrımın gözden kaçmasına neden olur.
Delilin Ömrü ve İlk 48 Saat
Erişim sağlayıcıların ve platformların tuttuğu trafik kayıtları belirli süre saklanır; başvuru geciktiğinde savcılığın talep edeceği veri artık mevcut olmayabilir. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kayıtların istenmesi ve para transferinin yapıldığı hesaplara ilişkin bankadan bilgi talebi, dilekçede açıkça talep edilmelidir. Mağdurun kendi elinde tutması gereken deliller ise şunlardır:
- Sahte mesajın veya e-postanın tam başlık bilgisiyle birlikte kaydı
- Tıklanan bağlantının tam adresi ve açılan sayfanın ekran görüntüsü
- İşlem saatlerini gösteren banka hareketleri ve dekontlar
- Telefon numarası, IBAN ve hesap sahibi bilgileri gibi karşı taraf verileri
Paranın Takibi ve Kişisel Veri Boyutu
Aktarılan tutarın alıcı hesapta bekletilmesi için savcılıktan koruma tedbiri talep edilmesi, dilekçenin ayrı bir başlığı olmalıdır. Olayda kimlik bilgileri ele geçirilmişse aynı zamanda KVKK kapsamında veri güvenliğine ilişkin bir boyut doğar; verinin sızdığı kurum tespit edilebiliyorsa idari yolun ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Ceza yolu ile idari yolun süreleri birbirinden bağımsızdır ve biri diğerini beklemez.
Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Gelirse
Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Bu süre kesindir ve kaçırılması halinde dosya ancak yeni delil ortaya çıkması halinde yeniden açılabilir. İtiraz dilekçesinde eksik kalan araştırma noktalarının somut olarak gösterilmesi, soyut itirazlardan daha etkilidir.
Anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; olayın teknik detayı ve para akışının yapısı izlenecek yolu değiştirebilir. Kayıpların büyüklüğüne göre ceza ve hukuk yollarının birlikte kurgulanması için hukuki destek almanız yararlı olacaktır.