Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde mağdurun en büyük dezavantajı zamandır. İçerik saatler içinde silinebilir, hesap kapanabilir, kopyalar başka platformlara dağılabilir. Suç duyurusunun kaderi çoğu zaman ilk yirmi dört saatte yapılan kayıt işlemine bağlıdır. Bu rehber, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim düzenlemeleri ile 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde delil koruma pratiğine odaklanır.
İçeriği Silinmeden Sabitlemek
İlk adım paylaşımın kaldırılmasını istemek değil, kayıt altına almaktır. İçerik kaldırıldığında delil de birlikte kaybolabilir. Bu nedenle sıralama şudur:
- İçeriğin tam adresi, hesap adı ve paylaşım zamanı ekran görüntüsüyle birlikte alınır.
- Sayfa, tarayıcı adres çubuğu ve saat görünecek biçimde video olarak kaydedilir.
- Dosyanın kendisi indirilerek değiştirilmemiş kopyası ayrı bir ortamda saklanır.
- Aciliyet varsa noter aracılığıyla tespit yaptırılır.
- Yayılmayı gösteren diğer bağlantılar ve mesajlar aynı klasöre eklenir.
İki Yolu Aynı Anda Yürütmek
Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi ile savcılığa yapılacak suç duyurusu birbirinin alternatifi değildir. Biri yayılmayı durdurur, diğeri failin belirlenmesini hedefler. Erişim engeli önce sağlanırsa, dilekçeye daha önce alınmış kayıtların eklenmesi gerekir; aksi hâlde soruşturma dosyasına konulacak somut materyal kalmayabilir.
Faile Ulaşmayı Sağlayan Teknik Veriler
Suç duyurusu dilekçesinde yalnızca içeriğin sahte olduğunu söylemek yeterli değildir; hangi teknik verinin hangi kurumdan istenmesi gerektiği açıkça yazılmalıdır. Bunlar arasında paylaşımın yapıldığı hesabın kayıt bilgileri, bağlantı kayıtları, yüklemenin yapıldığı zaman dilimi ve varsa ödeme izleri sayılabilir. Trafik verilerinin saklama süreleri sınırlı olduğundan, talep ne kadar geç iletilirse elde edilme ihtimali o kadar azalır.
İçeriğin Sahteliğini Ortaya Koymak
Görüntünün üretilmiş olduğu iddiası teknik incelemeyle desteklenir. Dosyanın ham hâli, sıkıştırma izleri, ses ile dudak hareketi uyumsuzluğu ve orijinal kaynak materyalin karşılaştırılması bilirkişi incelemesinin konusudur. Bu nedenle mağdurun kendi gerçek görüntü ve ses örneklerini de dosyaya sunması karşılaştırma imkânı yaratır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa, KVKK kapsamındaki başvuru yolu ceza sürecinden bağımsız olarak ayrıca değerlendirilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Olayın platformu, içeriğin yayılma biçimi ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebilir; bu nedenle hızlı hareket etmeden önce kısa bir hukuki danışma almanız yerinde olur.