Oltalama yöntemiyle gerçekleşen dolandırıcılıklarda mağdur, çoğu zaman kendi eliyle bilgi vermiş olmanın şaşkınlığıyla ilk saatleri kaybeder. Oysa phishing dosyalarında delil zincirinin en kritik halkası, paranın gittiği yönün henüz izlenebilir olduğu ilk aşamada kurulur. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ile dolandırıcılığın bilişim sistemleri aracılığıyla işlenmesine bağlanan nitelikli sonuçlar, bu tür olayların birden fazla yönü olduğunu gösterir.
Sahte İçeriğin Kaybolmadan Kaydedilmesi
Oltalama sayfaları ve mesajları kısa ömürlüdür; şikâyet edildikten sonra çoğu kaldırılır. Bu nedenle içerik, kaldırılmadan önce ham hâliyle saklanmalıdır. Alınması gereken kayıtlar şunlardır:
- Sahte sitenin tam adresi; yalnızca görünen ad değil, bağlantının kendisi
- E-posta ise başlık bilgilerini içeren hâliyle dışa aktarılmış kopya
- SMS ise gönderici numarası veya başlığıyla birlikte ekran kaydı
- Sayfaya hangi zaman diliminde girildiğini gösteren tarayıcı geçmişi
- Yönlendirme yapan reklam, mesaj veya sosyal medya gönderisinin bağlantısı
Para İzinin Zamanla Yarışı
Oltalamada elde edilen bilgilerle yapılan transferler genellikle kısa aralıklarla birden çok hesap arasında dolaştırılır. Bu nedenle bankaya yapılan bildirimin gecikmesi, iade ihtimalini doğrudan azaltır. Bildirimin telefonla değil, kayıt altına alınabilecek bir kanaldan yapılması ve başvuru numarasının alınması gerekir. Alıcı hesap bilgisi, işlem saati ve referans numarası, şikâyet dilekçesinin merkezine yerleştirilmelidir.
Yayının Durdurulması İçin Ayrı Bir Yol
Sahte site yayında kaldığı sürece başka kişilerin de zarar görmesi söz konusudur. 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebi, ceza şikâyetinden bağımsız olarak işletilebilir. Ayrıca oltalama sırasında kimlik ve iletişim bilgileri ele geçirilmişse, KVKK kapsamında ayrı bir değerlendirme gündeme gelebilir; özellikle bilgilerin bir kurumun veri tabanından sızmış olma ihtimali varsa bu hat ihmal edilmemelidir.
Şikâyet Dilekçesinin Kurgusu
- Olay, saat sırasına göre ve tahmin içermeyecek biçimde anlatılır.
- Ele geçirilen bilgiler ile gerçekleşen işlemler eşleştirilerek gösterilir.
- Hangi kurumdan hangi kaydın istenmesi gerektiği açıkça talep edilir.
- Alıcı hesap sahibi ile ilgili kayıtların temini ayrıca istenir.
- Zararın kapsamı belgelerle birlikte kalem kalem ortaya konur.
Sonradan Fark Edilen Olaylarda Ne Yapılır?
Bazı oltalama olayları haftalar sonra, hesap üzerinden yapılan başka işlemlerle fark edilir. Bu durumda kayıtların bir kısmı silinmiş olabilir; ancak mağdurun kendi cihazındaki geçmiş, e-posta kutusundaki bildirimler ve banka hareketleri hâlâ değerlidir. Geç kalınmış olması, başvurudan vazgeçmeyi gerektirmez; aksine kalan kayıtların hızla korunmasını zorunlu kılar.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme içindir. Her oltalama olayı farklı teknik izler bıraktığından, kendi olayınıza ilişkin adımları gecikmeden bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.