İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlaline uğrayan kişinin önünde birbirinden farklı iki yol vardır: 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi talebi ve TCK kapsamında suç duyurusu. Bu iki yol farklı mercilere, farklı ispat mantığına dayanır. Ortak nokta ise şudur: delil kaybolmadan kayıt altına alınmalıdır.
Dijital Delilin Ömrü Kısadır
Şikâyete konu içerik kaldırılabilir, hesap silinebilir, paylaşım düzenlenebilir. Bu yüzden hukuki adımlardan önce içeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, hesap bilgileri ve görünür etkileşim verileri tespit edilmelidir. Sadece kırpılmış bir görüntü değil; adres çubuğu, tarih ve saat bilgisi ile birlikte tam sayfa kaydı alınması, sonraki aşamada içeriğin gerçekten yayımlandığını göstermeyi kolaylaştırır.
Ekran Görüntüsü Tek Başına Neden Zayıf Kalır?
Ekran görüntüsü kolay üretilebilir bir veri olduğu için, karşı taraf içeriğin hiç yayımlanmadığını ya da başka biçimde yayımlandığını ileri sürebilir. Bu itirazı zayıflatan yöntemler şunlardır:
- İçeriğin noter aracılığıyla tespit ettirilmesi
- Sayfanın kaynak kodunun ve bağlantı adresinin ayrıca saklanması
- Aynı içeriğe ulaşan üçüncü kişilerin tanıklığının belirlenmesi
- İçeriğin arşiv hizmetlerinde bıraktığı izlerin kayda geçirilmesi
İki Yolun Delil İhtiyacı Aynı Değildir
Erişimin engellenmesi talebinde ağırlık, içeriğin varlığı ve kişilik hakkı ihlalinin açıklığı üzerindedir; başvuru hızlı sonuç vermeye elverişlidir ancak talebin kapsamı yalnızca bildirilen adreslerle sınırlı kalır. Suç duyurusunda ise failin kim olduğu ve eylemin TCK 243-245 kapsamındaki hangi tipe uyduğu tartışılır. Burada trafik kayıtları, cihaz incelemesi ve abonelik bilgileri gibi ancak soruşturma makamı eliyle elde edilebilecek veriler devreye girer; şikâyet dilekçesinde bu kayıtların açıkça talep edilmesi gerekir.
Yurt Dışı Kaynaklı İçerikte Yaklaşım
Sunucusu yurt dışında bulunan platformlarda içerik hızla çoğalabildiğinden, tek bir adres üzerinden yürütülen başvuru çoğu zaman yetersiz kalır. İçeriğin yeniden yayımlandığı adreslerin düzenli olarak taranıp aynı dosyaya eklenmesi, sonraki talepleri güçlendirir. KVKK kapsamındaki veri işleme boyutu varsa bu yönün ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; içeriğin türü, yayıncının konumu ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirebilir. Kayıt altına alma aşamasına başlamadan önce hukuki destek alınması, delilin sonradan tartışmalı hâle gelmesini önler.