Sosyal medya, e-posta veya banka uygulamasına ait bir hesabın ele geçirilmesi hâlinde mağdurun ilk refleksi genellikle hesabı kapatmak veya cihazı sıfırlamak olur. Oysa TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde yürüyecek bir soruşturmada bu refleks, en değerli delillerin geri dönülemez biçimde kaybolmasına yol açar. Dijital delil kırılgandır; korunması ilk saatlerde başlar.
İlk saatlerde delili bozmadan korumak
- Hesabı silmeden önce oturum geçmişi, bağlı cihazlar ve son giriş kayıtlarının ekran görüntüsünü almak
- Görüntülerde tarih, saat ve adres satırının görünür olmasını sağlamak
- Şüpheli e-postaların yalnızca metnini değil başlık bilgilerini de kaydetmek
- Platformdan gelen güvenlik uyarısı iletilerini silmemek
- Şüpheli cihazı biçimlendirmemek, mümkünse kullanımdan çekmek
Şikâyet dilekçesinin kurgusu
Dilekçede olayın hangi tarihte fark edildiği, hesabın hangi işlemler için kullanıldığı ve doğan zarar somut biçimde anlatılmalıdır. Ele geçirilen hesap üzerinden üçüncü kişilere mesaj gönderildiyse bu kişilerin bilgileri, para transferi yapıldıysa alıcı hesap bilgileri dilekçeye eklenmelidir. Talep kısmında yalnızca genel bir soruşturma isteği değil, hangi kayıtların hangi kurumdan celbini istediğinizi belirtmek soruşturmanın hızını doğrudan etkiler.
Kayıtların saklama süresi zamanla yarışır
Erişim sağlayıcılar ve platformlar nezdindeki bağlantı kayıtları sınırsız süreyle tutulmaz. Şikâyetin gecikmesi, teknik olarak elde edilebilecek verinin süresi dolduğu için artık temin edilememesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle mağdurun kendi araştırmasını tamamlamayı beklemesi değil, önce başvuruyu yapıp delil taleplerini sonradan genişletmesi daha güvenli bir yoldur.
Hukuka aykırı delil tuzağına düşmemek
Failin kim olduğunu bulmak amacıyla başkasına ait bir hesaba girmek, üçüncü kişilerin yazışmalarını izinsiz elde etmek veya bir cihazı sahibinin rızası dışında incelemek, delil kazandırmak yerine yeni bir suç isnadı doğurabilir. Elde edilen verinin nasıl temin edildiği, ispat değeri kadar önemlidir.
Zararın telafisi için paralel adımlar
Soruşturma yürürken bankaya, platforma ve ilgili kuruma yapılacak bildirimler ayrı bir takvimde izlenmelidir. Yetkisiz işlemle para çıkışı olmuşsa itiraz bildirimi gecikmeden yapılmalı, alıcı hesaba ilişkin bilgi talebi yazılı olarak iletilmelidir. Hesabın ele geçirildiği dönemde adınıza yapılan paylaşımlar üçüncü kişilere zarar verdiyse, durumun ilgili platforma bildirildiği tarih de kayıt altına alınmalıdır. Bu başvurulara verilen cevaplar, sonraki tazminat sürecinde zararın oluşumunu gösteren belgeler hâline gelir.
Uyarı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; olayın niteliği ve etkilenen sistem, izlenecek yolu değiştirir. Dijital iz kaybolmadan bir avukatla görüşülmesi süreci belirgin biçimde güçlendirir.