Ayıp iddiasında davanın kaderi çoğu zaman ilk günlerde belirlenir. Ayıbın varlığı kadar, ayıbın teslim anında bulunduğunun gösterilebilmesi de gerekir. Ürün onarıma gönderildikten veya kullanılmaya devam edildikten sonra bu bağı kurmak güçleşir.
İlişkinin Niteliği Mercii Belirler
Aynı ayıp iddiası, tarafların sıfatına göre farklı mecralarda görülür. Alıcı tüketici ise TKHK çerçevesinde parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; sınırın üzerinde tüketici mahkemesi görevlidir. Her iki taraf da tacir ise uyuşmazlık ticari nitelik taşır ve TBK ile TTK hükümleri birlikte uygulanır. Tacirler arasındaki para alacağı taleplerinde dava açmadan önce arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekir. Bu ayrımı atlayarak açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilebilir.
Ayıp Bildirimi: Kaydı Olmayan İhbar Yok Sayılır
Muayene ve bildirim yükümlülüğü, özellikle ticari satımlarda titizlik ister. Telefonla yapılan görüşme veya mağazadaki sözlü şikâyet, sonradan ispat edilemez. Bildirimin noter ihtarnamesi, KEP, iadeli taahhütlü mektup ya da satıcının kendi kayıt sistemine düşen başvuru numarası ile belgelenmesi gerekir. Bildirim metninde ayıbın ne olduğu, ne zaman fark edildiği ve hangi talebin ileri sürüldüğü açıkça yazılmalıdır.
Delili Erken Sabitleme Araçları
- Ürün veya hizmetin mevcut hali, tarih bilgisiyle birlikte görüntü ve yazılı tutanakla kayıt altına alınır.
- Onarım öncesinde durum tespiti talep edilerek mevcut durumun bağımsız biçimde belirlenmesi sağlanır.
- Fatura, sipariş formu, teslim tutanağı, garanti belgesi ve varsa montaj kaydı tek dosyada toplanır.
- Satıcı veya sağlayıcıyla yapılan tüm yazışmalar kronolojik sırayla numaralandırılır.
- Servis kayıtları, arıza kodları ve değiştirilen parça listesi ayrıca istenir.
Seçimlik Hakları Doğru Sıralamak
Ayıp halinde ileri sürülebilecek talepler birbirinin alternatifidir: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim. Dilekçede bunların terditli biçimde ve gerekçesiyle sıralanması gerekir. Yalnızca "zararımın giderilmesi" biçiminde yazılan bir talep, hesaplanabilir olmadığı için eksik kalır. Bedel indirimi isteniyorsa indirim oranının hangi ölçüte dayandığı, dönme isteniyorsa iade ve karşılıklı edimlerin nasıl yerine getirileceği belirtilmelidir.
Bilirkişi İncelemesine Yön Vermek
Teknik dosyalarda inceleme çoğu zaman rapor üzerinden yürür. Bu nedenle bilirkişiye sorulacak soruların taraf dilekçesinde önerilmesi önemlidir: ayıbın imalattan mı kullanımdan mı kaynaklandığı, teslim anında var olup olmadığı, gizli ayıp niteliği taşıyıp taşımadığı ve kullanım ömrüne etkisi. Sorusuz bırakılan bir inceleme, genel ifadelerle sonuçlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve ayıbın niteliği sonucu değiştirebileceğinden, somut olayda belgeler üzerinden ayrı bir değerlendirme yapılması gerekir.