Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, taraflar arasında sözleşme bulunmadığı için çoğu zaman baştan delil sıkıntısıyla başlar. Zararın varlığı, miktarı ve fiil ile arasındaki nedensellik bağı ayrı ayrı gösterilmek durumundadır. Arabuluculuk masasına bu hazırlık yapılmadan oturulduğunda, karşı taraf için en kolay strateji beklemek olur. Bu rehber, TBK ekseninde haksız fiil taleplerinin arabuluculuk aşamasında nasıl güçlendirileceğini anlatır.
Zarar Kalemlerini Görüşmeden Önce Ayrıştırmak
Toplu bir rakam telaffuz etmek yerine kalemleri ayırmak, hem müzakereyi hem de anlaşılamazsa açılacak davayı kolaylaştırır:
- Fiili zarar: onarım, tedavi, yenileme ve ulaşım giderleri gibi belgelenebilir kalemler.
- Kazanç kaybı: iş göremezlik, üretim durması veya iptal edilen iş ilişkisinden doğan kayıp.
- Manevi zarar: olayın kişilik değerlerinde yarattığı etkiyi anlatan kayıtlar.
Görüşmede Delil Paylaşımının Ölçüsü
Arabuluculuk görüşmelerinde yapılan açıklamalar gizlilik korumasındadır; buna karşın belgelerin tamamını masaya sermek her zaman gerekli değildir. Amaç, karşı tarafa dosyanın ciddiyetini gösterecek kadar veri sunmak, buna karşılık dava aşamasında değerlendirilecek teknik incelemeyi ve uzman görüşünü zamanından önce tartışmaya açmamaktır. Belgelerin özetlenmiş bir listesi çoğu zaman bu dengeyi kurar.
Anlaşma Belgesinin İcra Edilebilirliği
- Ödenecek tutar, para birimi ve vade tek tek yazılır.
- Ödeme yapılmazsa muacceliyet ve temerrüt sonucu açıkça düzenlenir.
- Anlaşmanın hangi talepleri kapsadığı, hangilerinin dışarıda kaldığı sayılır.
- Tarafların ehliyeti ve temsil yetkisi belgelenir.
Bu kalemler eksik bırakıldığında, anlaşma sağlanmış görünse de tahsil aşamasında yeni bir uyuşmazlık doğar.
Anlaşılamazsa Dosyayı Davaya Taşımak
Görüşme sonuçsuz kalırsa hazırlanan delil dosyası doğrudan HMK usulüne göre açılacak davanın omurgası olur. Burada dikkat edilecek nokta, arabuluculukta ileri sürülen rakam ile dava dilekçesindeki talebin gerekçesiz biçimde farklılaşmamasıdır; açıklanamayan sıçramalar dosyanın inandırıcılığını zayıflatır. Uyuşmazlığın bir yönü tüketici işleminden kaynaklanıyorsa TKHK kapsamındaki başvuru yolunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Delil Eksikliğinin Erken Fark Edilmesi
Kamera kayıtları, sistem logları ve tanıkların hatırlaması zamanla zayıflar. Bu nedenle olaydan hemen sonra kayıt talebinde bulunmak, tespit yaptırmak ve fotoğrafları tarihiyle saklamak, sonradan telafisi güç olan boşlukları kapatır.
Yukarıdaki başlıklar genel bir hazırlık düzenidir; her olayın nedensellik tartışması ve kusur dağılımı kendine özgüdür. Görüşmeye oturmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla gözden geçirmeniz, masadaki hareket alanınızı belirginleştirir.