Haksız fiile dayalı tazminat davalarında sorumluluğun varlığı çoğu zaman tartışmasızdır; asıl kayıp, zararın miktarının gösterilemediği aşamada yaşanır. TBK anlamında tazminat, talep edilen rakamın değil ispat edilen zararın karşılığıdır. HMK usulü içinde her kalemin ayrı bir dayanağa oturması gerekir; tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK hükümleri de sorumluluk tablosunu değiştirebilir.
Zararı Kalem Kalem Ayırmak
Toplam bir rakam üzerinden yürütülen talep, bilirkişi incelemesinde en kolay budanan taleptir. Fiili zarar, yoksun kalınan kazanç, tedavi ve bakım giderleri, üçüncü kişiye ödenen bedeller ve manevi zarar farklı ispat araçlarıyla desteklenir. Fatura, ödeme dekontu, gelir beyanı ve resmi kayıt eşleşmesi olmayan kalemler pratikte reddedilir.
Nedensellik Zincirini Görünür Kılmak
Tazminat hesabının kalbi, fiil ile zarar arasındaki bağdır. Zararın bir kısmı olaydan önce mevcutsa veya araya başka bir etken girmişse, bu bölüm hesaptan düşülür. Bu nedenle olay öncesi durumu gösteren belgeler, olay sonrası duruma ait belgeler kadar önemlidir. Aradaki farkı gösteren iki tarihli kayıt, tek başına uzun bir dilekçeden daha güçlüdür.
Karşı Tarafın İndirim Argümanlarına Hazırlık
- Zarar görenin kendi kusurunun zarara katkısı iddiası
- Zararın artmasını önleme yükümlülüğünün ihlal edildiği savunması
- Sigorta veya üçüncü kişiden alınan ödemelerin denkleştirilmesi
- Zamanaşımı def’i; TBK’da zamanaşımı fiilin ve failin öğrenilmesine bağlı olarak işler, fiil ceza kanunlarında daha uzun süreye tabiyse o süre dikkate alınır
Bilirkişi Raporunu Yönetmek
- Rapordan önce hesaba esas verileri tablo halinde dosyaya sunun.
- Hangi verinin hangi belgeden alındığını rapor talebinde açıkça belirtin.
- Rapor geldiğinde önce veri seti, sonra yöntem, en son sonuç bölümünü karşılaştırın.
- İtirazı genel ifadelerle değil, hatalı kabul edilen tek tek kalemler üzerinden yazın.
- Gerekiyorsa ek rapor talebini somut soru listesiyle destekleyin.
Talep Sonuç Bölümünün Kurulması
Belirsiz alacak veya kısmi dava tercihi, ıslah ihtiyacını ve faiz başlangıcını doğrudan etkiler. Delil durumu hesaplamayı baştan yapmaya elverişli değilse tercih bilinçli yapılmalı, dosyaya bunun gerekçesi de yansıtılmalıdır. Faiz türü ve başlangıç tarihi talep edilmediğinde, kazanılan davada dahi ciddi bir tutar kaybı ortaya çıkabilir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir; zarar kalemlerinin dosyanızda nasıl kurgulanacağı olayın kendi verilerine göre değişir ve profesyonel bir inceleme gerektirir.