Sözleşme ihlallerinde birçok talep, doğrudan dava ile değil önce karşı tarafa yapılan bir ihbarla şekillenir. TBK, HMK ve TKHK uygulamasının kesiştiği bu alanda ihbarın içeriği, zamanı ve ispatı sonraki tüm adımları belirler. Bu rehber, ihbar aşamasının nasıl kurgulanacağına ve karşı itiraz geldiğinde ne yapılacağına odaklanır.
İhbarın Üç Ayrı İşlevi
Uygulamada ihbar tek bir şey sanılır; oysa en az üç farklı işlev görür. Birincisi karşı tarafı temerrüde düşürmek, ikincisi ayıp veya eksik ifayı süresi içinde bildirmek, üçüncüsü ise sözleşmeyi sona erdirme irade beyanını iletmektir. Bu üç işlev aynı metinde karıştırıldığında, hangi hakkın kullanıldığı belirsiz kalır ve sonraki talep dayanaksız görünebilir. Bu nedenle metnin başında hangi işlevle yazıldığı açıkça belirtilmelidir.
İhbar Metninin Asgari İçeriği
- Sözleşmenin tarihi, tarafları ve konusu
- İhlal edildiği ileri sürülen yükümlülüğün açık tanımı
- İhlalin ne zaman ve nasıl gerçekleştiğine dair somut anlatım
- Talep edilen davranış ve verilen süre
- Süre sonunda kullanılacak hakkın açıkça bildirilmesi
Gönderim Yönteminin Seçimi
- Sözleşmede bildirim yöntemi kararlaştırılmışsa öncelikle o yöntem uygulanır
- Gönderim, ulaştığını gösteren kayıt üreten bir kanaldan yapılır
- Muhatap adresi, resmi kayıtlardan teyit edilir
- Gönderi metni ile birlikte tebliğ belgesi aynı dosyada saklanır
- Birden fazla muhatap varsa her birine ayrı bildirim yapılır
Süre Vermenin Anlamı
İhbarda verilen süre keyfi bir sayı değildir; işin niteliğine uygun ve makul olmalıdır. Çok kısa verilen süre, ihbarın sonuç doğurmasını engelleyebilir; belirsiz bırakılan süre ise ihlalin devam ettiğinin ne zaman kesinleştiğini tartışmalı kılar. Süre, hem gün olarak hem de bitiş tarihi belirtilerek yazılmalıdır.
İhbara Cevap Geldiğinde
Karşı taraf ihbara cevap verip ihlali reddederse, bu cevabın kendisi delil değeri taşır. Cevapta kabul edilen olgular ayrı bir listede toplanmalı; reddedilen olgular için ise hangi belgenin karşı çıkışı çürüttüğü not edilmelidir. Cevapsız kalan ihbar ise sürecin ikinci aşamasına, yani talebin icra veya dava yoluyla ileri sürülmesine geçilmesi gerektiğini gösterir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Sözleşmenin türü ve tarafların niteliği uygulanacak kuralları değiştirebileceğinden, ihbar metni gönderilmeden önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.