Bir sözleşmenin ihlal edildiği düşünüldüğünde doğrudan dava açmak her zaman mümkün değildir. Belirli uyuşmazlık türlerinde arabuluculuk dava şartıdır ve bu aşama atlandığında dava usulden reddedilir. Ancak arabuluculuk yalnızca aşılması gereken bir eşik de değildir: TBK kapsamındaki temerrüt, fesih ve tazminat iddialarının ilk kez karşı tarafa yazılı biçimde sunulduğu yerdir. Bu rehber, o aşamanın nasıl değerlendirileceğini anlatır.
Dava Şartı mı, İhtiyari mi
Ticari nitelikteki alacak ve tazminat talepleri ile tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümünde arabuluculuk dava şartı olarak öngörülmüştür; diğer hâllerde taraflar isteğe bağlı olarak bu yola gidebilir. Ayrım önemlidir: dava şartı olan hâllerde başvuru yapılmadan açılan dava esasa girmeden reddedilir ve bu arada süreler işlemeye devam eder. TKHK kapsamındaki tüketici işlemlerinde ise başvuru merci bakımından ayrıca bir kontrol gerekir.
Görüşmeye Gitmeden Önce Hazırlanacak Dosya
- Sözleşmenin imzalı nüshası ve varsa ek protokoller
- İhlal iddiasını gösteren teslim, kabul veya ayıp bildirim kayıtları
- Gönderilmiş ihtar ve cevap yazışmaları
- Talep edilen tutarın kalem kalem hesabı
Son Tutanağın İçeriği Neden Kritik
Anlaşma sağlanamadığında düzenlenen son tutanak, çoğu zaman iki satırlık bir belge olarak kalır. Oysa tarafların hangi hususlarda mutabık kaldığı, hangi noktada ayrıştığı ve kısmi anlaşma bulunup bulunmadığı bu tutanağa yazılabilir. Kısmi mutabakat kayda geçtiğinde sonraki yargılamada tartışılacak alan daralır. Ayrıca tutanağın tarihi, HMK uyarınca dava açma süresi bakımından başlangıç noktası oluşturur.
Anlaşma Belgesinin İcra Edilebilirliği
Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, kanunda öngörülen koşullar sağlandığında icra edilebilirlik niteliği kazanır. Bu niteliğin kazanılabilmesi için belgenin ödeme tutarını, vadesini ve tarafların yükümlülüklerini tereddüde yer bırakmayacak biçimde içermesi gerekir. Belirsiz ifadelerle kaleme alınan bir anlaşma, ihtilafı bitirmek yerine yeni bir uyuşmazlık doğurur.
Dava Dilekçesine Geçiş
- Son tutanak ve ekleri dosyanın ilk klasörüne yerleştirilir.
- Görüşmede ileri sürülen savunmalar not edilerek dilekçede karşılanır.
- Talep sonucu, arabuluculukta konuşulan tutarla tutarlı biçimde kurulur.
- Delil listesi, karşı tarafta bulunan belgeleri de kapsayacak şekilde yazılır.
Bu içerik yol gösterici niteliktedir. Sözleşmenin türü ve tarafların sıfatı arabuluculuğun zorunlu olup olmadığını değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.