Haksız fiil dosyalarında sorumluluk çoğu zaman tartışmasızken, talep edilen tutarın nasıl hesaplandığı yargılamanın asıl konusu hâline gelir. Belgelenmemiş bir hesap, kabul edilen bir sorumluluğa rağmen talebin büyük kısmının reddine yol açabilir.
Zararı kalemlere ayırmak
TBK sistematiğinde zarar, tek bir toplam olarak değil kalemler hâlinde ele alınır. Bedensel zararlarda tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve bakım ihtiyacı; eşya zararlarında onarım bedeli ile değer kaybı; ticari ilişkilerde ise yoksun kalınan kazanç ayrı başlıklardır. Her kalem için ayrı delil ve ayrı hesap yöntemi gerekir; kalemler birleştirildiğinde bilirkişi incelemesi de eksik kalır.
Hesap yapılabilir bir dosya nasıl kurulur
- Olay tarihi ve zararın ortaya çıktığı tarihin ayrı ayrı belirlenmesi
- Gider belgelerinin tarih sırasına göre dizilmesi ve toplamının tablolaştırılması
- Gelir kaybı iddiasında beyanname, bordro veya faturaya dayalı gelir kanıtı
- Kalıcı zarar iddiasında güncel sağlık raporu ve rapor tarihinin not edilmesi
- Onarım ve değer kaybında karşılaştırmalı teklif ve uzman görüşü
Belirsiz alacak mı, kısmi dava mı
Zararın tam olarak hesaplanamadığı hâllerde HMK kapsamındaki dava türleri arasında yapılacak seçim, hem faiz başlangıcını hem de sonradan artırım imkânını etkiler. Miktarın belirlenebilir olduğu bir dosyada belirsiz alacak davası açmak usul itirazına açıktır; buna karşılık gerçek anlamda belirsiz bir zararda kısmi dava tercih edilirse, kalan kısım için ayrı bir zamanaşımı tartışması doğabilir.
Kusur ve indirim sebepleri baştan hesaplanmalı
Zarar görenin kendi davranışının zararın doğumuna veya artmasına katkısı, tazminattan indirim sebebidir. Karşı tarafın bu yönde savunma yapacağı öngörülerek, olayın oluş biçimini gösteren tutanak, kamera kaydı ve tanık beyanları erken toplanmalıdır. Tüketici işleminden kaynaklanan bir zarar söz konusuysa, TKHK kapsamındaki sorumluluk kuralları ile genel haksız fiil hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Zamanaşımı ve faizin başlangıcı
Haksız fiilde, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa süre ile her hâlde işleyen uzun süre birlikte gözetilir. Öğrenme anını gösteren belge zayıfsa, esas tartışma başlamadan dosya kapanabilir. Faiz talebinde ise başlangıç tarihinin hangi olguya bağlandığı dilekçede açıkça yazılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; zarar türü ve delil durumu hesabın tamamını değiştirebilir. Talebinizi ölçülendirmeden önce hukuki ve teknik değerlendirme almanız yerinde olur.