Ticari nitelikteki para alacağı ve tazminat taleplerinde arabuluculuk, tarafların tercihine bırakılmış bir seçenek değil, dava açmadan önce tamamlanması gereken bir aşamadır. TBK kapsamındaki borç ilişkisinden doğan uyuşmazlık HMK usulüne göre mahkemeye taşınırken bu aşama atlanırsa, dava esasa girilmeden usulden reddedilir. Tüketici işlemi niteliğindeki ilişkilerde ise TKHK kaynaklı ayrı bir başvuru yapısı devreye girer. Sorun şu ki, reddedilen davanın yeniden açılması sırasında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemeye devam etmiş olabilir.
Arabuluculuğa Gitmeden Önce Alacağı Netleştirin
Arabuluculuk başvurusunda talebin kapsamı belirsiz bırakılırsa, süreç sonunda düzenlenen tutanak sonraki davada işe yaramaz hale gelebilir. Alacağın hangi sözleşme hükmüne, hangi tarihli ifa veya ihlale ve hangi hesaplamaya dayandığı başvurudan önce yazılı olarak ortaya konmalıdır. Karşı tarafın kim olduğu da titizlikle belirlenmelidir; yanlış tüzel kişiye yöneltilen başvuru, dava şartını yerine getirmiş sayılmaz.
Görüşme Masasında Kaydedilmesi Gerekenler
- Karşı tarafın kabul ettiği ve reddettiği kalemler ayrı ayrı
- Ödeme önerisi varsa vade, taksit ve teminat koşulları
- Anlaşmama halinde tutanağa yazdırılan çekinceler
- Katılım sağlanmadıysa bu durumun tutanakta açıkça yer alması
- Anlaşma sağlandıysa metnin icra edilebilirliğe elverişli biçimde yazılması
Zamanaşımı ve Süre Yönetimi
Arabuluculuk süreci, sürelerin işlemesi bakımından tarafları rahatlatan bir mekanizma gibi görünse de bu rahatlık sınırsız değildir. Son tutanağın düzenlendiği tarihten sonra dava için tanınan süre kısa olabilir; bu tarih fark edilmeden geçirildiğinde alacak hukuken var olmaya devam etse de talep edilebilirliği zayıflar. Bu nedenle son tutanağın tarihi, dosyanın en görünür yerine yazılmalı ve dava dilekçesi tutanaktan önce hazır edilmelidir.
Anlaşma Belgesini Sonradan Tartışmaya Açmamak
- Anlaşma metninde ödenecek tutar, para birimi ve vade tereddütsüz yazılır.
- Hangi taleplerden feragat edildiği, hangilerinin saklı tutulduğu tek tek belirtilir.
- Temerrüt halinde uygulanacak sonuç metne eklenir.
- İmza yetkisi olan kişilerin sıfatı ve yetki belgesi dosyaya konur.
- Belgenin icra edilebilirlik şerhi için gereken adımlar gecikmeden tamamlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve somut sözleşmenizin hükümleri sonucu değiştirebilir. Alacağınızın niteliğine göre hangi ön aşamanın zorunlu olduğunu ve sürelerin nasıl işlediğini bir hukukçuya danışarak netleştirmeniz uygun olacaktır.