Haksız fiil dosyalarında en belirleyici unsur, zararın büyüklüğü kadar sürenin işleyişidir. Zarar görenin failden haberdar olduğu an, hem ihbar hem de dava takvimini başlatır. Bu rehber, ihbar aşamasının doğru kurulmasını ve sulh görüşmesinin süreyi tehlikeye atmadan yürütülmesini konu alır.
Zamanaşımının İki Katmanı
Türk Borçlar Kanunu, haksız fiilden doğan tazminat istemini iki katmanlı bir süreye bağlamıştır: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayan iki yıllık süre ile fiilin işlendiği tarihten başlayan on yıllık süre. Ayrıca fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunları daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre uygulanır. Bu son kural, trafik kazası ve yaralanma dosyalarında çoğu zaman gözden kaçar.
İhbarname Neyi Sağlar?
- Temerrüt kurulur ve faiz başlangıcı netleşir.
- Karşı tarafın olaya ilişkin yazılı beyanı dosyaya kazandırılabilir.
- Sigorta şirketine yapılacak başvuru için gerekli belge zinciri hazırlanır.
- Zararın somut olarak bildirildiği tarih kayıt altına alınır.
Sulh Görüşmesi Süreyi Durdurmaz
Uygulamadaki en riskli davranış, karşı tarafla anlaşma görüşmesi sürerken zamanaşımının işlediğini unutmaktır. Görüşmeler uzarsa, süre dolmadan dava açmak veya karşı taraftan yazılı bir zamanaşımından feragat ya da borç ikrarı niteliğinde beyan almak gerekir. Kısmi ödeme yapılması durumu da ayrıca değerlendirilmelidir; bu tür işlemlerin süre üzerindeki etkisi somut belgeye göre belirlenir.
Sözleşme mi, Haksız Fiil mi?
- Taraflar arasında sözleşme varsa, aynı olay hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil oluşturabilir.
- Bu iki temel farklı zamanaşımı sürelerine tabi olduğundan, dilekçede hukuki sebep kademeli olarak gösterilebilir.
- İspat yükü ve kusur değerlendirmesi de iki temelde farklılaşır.
- Tüketici sıfatı varsa Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki özel hükümler ayrıca incelenir.
Zarar Kalemlerini Ölçülebilir Yazmak
Maddi zararda tedavi gideri, kazanç kaybı, bakıcı gideri ve eşya hasarı ayrı ayrı gösterilmeli; her kalem belgeyle desteklenmelidir. Manevi tazminat talebinde ise olayın gelişimi, tarafların ekonomik durumu ve kusur derecesi somutlaştırılmalıdır. Belirsiz alacak davası ile kısmi dava arasındaki tercih de zamanaşımı ve harç yönünden sonuç doğurduğundan baştan planlanmalıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek amacındadır. Zamanaşımı hesabı olayın niteliğine göre değiştiğinden, görüşmelere başlamadan önce bir hukukçudan takvim çıkarılmasını istemeniz yararlı olacaktır.