Ticari ilişkilerde ve tüketici işlemlerinde sözleşmeye aykırılık ortaya çıktığında, dava açmadan önce arabuluculuk aşamasının gerekip gerekmediği belirlenmelidir. TBK, HMK ve TKHK çerçevesinde bazı uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; bu aşama atlandığında dava usulden reddedilir ve kaybedilen zaman geri gelmez.
Önce Kapsam Sorusu
Her sözleşme uyuşmazlığı zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir. Kapsamı belirleyen şey, talebin niteliği ve tarafların sıfatıdır. Konusu para alacağı ile tazminat olan ticari uyuşmazlıklar ile belirli tüketici uyuşmazlıkları bu kapsamda ele alınırken, ihtiyati tedbir talepleri ve bazı özel dava türleri farklı yürür. Kapsam tespiti yapılmadan hazırlanan dava dilekçesi, en iyi ihtimalle aylarca gecikir.
Zamanaşımı ile Arabuluculuğun İlişkisi
Arabuluculuk sürecinin zamanaşımı üzerindeki etkisi çoğu zaman gözden kaçar. Alacak zamanaşımının dolmasına az kalan dosyalarda süreç başlatılırken bu etki hesaba katılmalı, sürecin başlangıç ve bitiş tarihleri belgeye bağlanmalıdır. Aynı şekilde ihtar çekilmesi ve temerrüdün oluştuğu an, hem faiz başlangıcı hem talep edilebilecek kalemler bakımından belirleyicidir.
Görüşmeye Hazırlıklı Gitmek
- Sözleşme metni, ekleri ve sonradan yapılan değişiklikler kronolojik olarak sıralanır.
- İfa edilen ve edilmeyen edimler karşılıklı tabloya dökülür.
- Zarar kalemleri belgeye dayalı biçimde hesaplanır; tahmini rakamlarla masaya oturulmaz.
- Karşı tarafın olası savunmaları önceden listelenir ve her birine belge eşleştirilir.
- Kabul edilebilir en düşük sonuç ile dava riski önceden karşılaştırılır.
Son Tutanağın İçeriği Neden Kritik
- Anlaşma sağlandıysa hangi edimin ne zaman ifa edileceği açıkça yazılmalıdır.
- Anlaşmama hâlinde tutanak, dava açma süresinin başlangıcını gösterdiği için saklanmalıdır.
- Tarafların ve talebin tutanakta eksik gösterilmesi, sonraki davada tartışma yaratır.
- Anlaşma belgesinin icra edilebilirlik yönü baştan gözetilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Sözleşme uyuşmazlıklarında metnin kendi hükümleri, genel kurallardan önce gelir. Buradaki açıklamalar yalnızca yol gösterici olup, sözleşmenizin özel şartlarına göre farklı bir strateji gerekebilir; bu nedenle görüşme öncesinde hukuki destek almanız faydalı olur.