Sözleşme uyuşmazlıklarında dosyanın kaderini çoğu zaman ihlalin kendisi değil, ihlale karşı ne yapıldığı belirler. İhbar, temerrüt ve seçimlik hakların kullanımı doğru sırayla ve ispat edilebilir biçimde yapılmadığında, esasen haklı olan taraf da güç duruma düşebilir.
İhbar Neden Esasa İlişkin Bir Delildir?
İhbar yalnızca bir uyarı değildir; alacaklının hangi tarihte, hangi edimi, hangi gerekçeyle talep ettiğini gösterir. TBK kapsamında borçlunun temerrüde düşürülmesi, seçimlik hakların kullanılabilmesi bakımından çoğu zaman ön koşuldur. Bu nedenle ihbar metninin içeriği, sonradan açılacak davanın talep sonucunu doğrudan şekillendirir.
Yazılı Olmayan İhbar Nasıl İspatlanır?
Telefonla yapılan uyarılar uygulamada sık görülür ama ispatı zordur. Böyle durumlarda ihbarın varlığı, çevresel delillerle ortaya konur.
- İhbardan sonra karşı tarafın gönderdiği ve konuyu doğrulayan e-postalar
- Toplantı notları, teslim tutanakları ve şantiye veya işyeri kayıtları
- Ödemenin durdurulması gibi ihbarı doğrulayan fiili davranışlar
- Aynı konuda daha sonra çekilen ve önceki uyarıya atıf yapan ihtarname
Süre Verme ve Seçimlik Haklar
Karşı tarafa uygun bir süre verilmesi gereken hâllerde, verilen sürenin makul olup olmadığı ayrıca tartışılır. Verilen süre çok kısaysa hakkın kullanımı sakatlanabilir. Süre sonunda hangi hakkın kullanıldığı da metinde açıkça belirtilmelidir; aynen ifa istemekle sözleşmeden dönmek birbirinden farklı sonuçlar doğurur ve bu tercih sonradan serbestçe değiştirilemez.
Delil Listesi Kurarken
HMK, senetle ispat kuralı ve tanıkla ispatın sınırları bakımından belirleyicidir. Sözleşmenin yazılı olduğu bir ilişkide, sözleşmeye aykırı bir anlaşmanın tanıkla ispatı kural olarak mümkün değildir. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde ise TKHK kapsamındaki koruyucu hükümler ayrıca değerlendirilir. Delil listesi verilirken her delilin hangi vakıayı ispat için sunulduğu tek tek yazıldığında, dosya çok daha okunaklı hâle gelir.
Bu metin genel bir yol haritasıdır. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve ihlalin niteliği izlenecek yöntemi değiştirir; ihtarname göndermeden önce metnin bir hukukçu tarafından hazırlanması yararlı olacaktır.