Haksız fiil davalarında sonuç, çoğu zaman olayın yaşandığı gün değil, izleyen ilk birkaç haftada belirlenir. Zarar görenin elindeki kayıt bu dönemde toplanır; toplanmazsa sonradan üretilemez. TBK'nın haksız fiil hükümleri, HMK'nın ispat düzeni ve tüketici ilişkisi varsa TKHK birlikte değerlendirildiğinde, ihbarın zamanında ve doğru içerikle yapılması dosyanın omurgasını oluşturur.
İhbar Neyi Sağlar, Neyi Sağlamaz
İhtarname ya da yazılı bildirim, karşı tarafı temerrüde düşürmek, zararı ve talebi kayda geçirmek ve sonradan yapılacak inkârın önünü kesmek bakımından işlevlidir. Ancak ihbar tek başına zamanaşımını durdurmaz; bunu sağlayan dava açmak veya icra takibi başlatmak gibi işlemlerdir. Bu ayrımın gözden kaçması, aylarca yazışma yapıp süreyi tüketmekle sonuçlanır.
Zamanaşımının İki Katmanı
Haksız fiil alacaklarında, zarar görenin zararı ve failini öğrendiği tarihten işleyen kısa süre ile fiilin işlendiği tarihten işleyen uzun süre birlikte uygulanır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının daha uzun olması hâlinde bu süre dikkate alınabilir. Uygulamadaki asıl tartışma çoğu kez öğrenme tarihinin ne zaman gerçekleştiğidir; bu nedenle raporun, faturanın veya bilirkişi tespitinin tarihleri özenle saklanmalıdır.
Zararı Görünür Kılan Delil Seti
- Olay yerine ve hasara ilişkin, saat bilgisi taşıyan görüntü kayıtları
- Tespit talebi yoluyla alınan bağımsız rapor
- Onarım ve tedavi giderlerine ait fatura ve ödeme belgeleri
- Gelir kaybı iddiası için bordro, beyanname veya sipariş kayıtları
- Kusur tartışması için tutanak, kamera kaydı ve tanık listesi
Talebi Ölçülebilir Yazmak
Zarar kalemleri toplu bir rakam olarak değil, kalem kalem gösterildiğinde hem bilirkişi incelemesi hızlanır hem de kısmen kabul riski azalır. Fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, ıslah ihtimalinin baştan planlanması ve faiz başlangıç tarihinin açıkça belirtilmesi, sonradan yapılacak düzeltmeleri kolaylaştırır.
Sonuç Yerine
Aynı olay, sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil olarak iki ayrı temele dayandırılabilir; hangi temelin seçileceği süre ve ispat yükünü doğrudan etkiler. Bu yazı genel bir çerçeve sunar; olayın niteliği ve taraflar arasındaki ilişki incelenmeden yapılacak seçim, kazanılabilir bir talebin süre nedeniyle kaybedilmesine yol açabilir. Değerlendirmeyi belge topladığınız ilk günlerde bir hukukçuyla yapmanız uygun olur.