Sözleşmeye aykırılık iddiasında ilk hamle çoğu zaman dava dilekçesi değildir. Konusu para alacağı veya tazminat olan pek çok ticari ve tüketici uyuşmazlığında arabuluculuk, davanın ön şartı hâline gelmiştir. Bu aşamanın atlanması ya da yanlış arabuluculuk bürosuna başvurulması, hazırlanmış bir dosyanın esasa girilmeden geri dönmesine yol açar.
Önce Şu Soru: Dosya Zorunlu Kapsamda mı?
Uyuşmazlığın niteliği belirleyicidir. Tarafların tacir olup olmadığı, talebin para alacağına mı yoksa bir tespit veya iptal talebine mi dayandığı, TKHK kapsamında bir tüketici işleminin bulunup bulunmadığı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri bu ön şarttan bağımsız olarak ileri sürülebilir; bu nedenle acil koruma ihtiyacı varsa arabuluculuk süreci beklenmeden koruma talebi gündeme getirilebilir.
Yetkili Büro Nasıl Belirlenir?
Başvuru, davanın açılacağı yer mahkemesinin bulunduğu adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır. HMK'nın yetki kuralları burada da yön gösterir: kural olarak davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa edileceği yer veya taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi varsa kararlaştırılan yer. Yetkisiz büroya yapılan başvuruda karşı taraf yetkiye itiraz ederse, süreç yeniden kurulmak zorunda kalır ve bu arada zamanaşımı hesabı karışır.
Görüşme Öncesi Hazırlık
- Sözleşme metni, ekleri ve sonradan yapılan değişiklikler tek bir sette toplanır.
- İhlalin başladığı an, ihtar ve temerrüt tarihleriyle birlikte kronolojiye bağlanır.
- Alacak; asıl alacak, gecikme faizi, cezai şart ve masraf kalemleri olarak ayrıştırılır.
- TBK bakımından hangi seçimlik hakkın kullanıldığı (aynen ifa, dönme, tazminat) baştan netleştirilir.
- Anlaşma hâlinde kabul edilebilecek asgari eşik ve ödeme takvimi önceden belirlenir.
Son Tutanağın Değeri
Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak, dava dilekçesinin eki hâline gelir ve bu tutanağın dosyaya konulmaması tek başına usulden ret sebebidir. Anlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesinin icra edilebilirliği için gerekli usul tamamlanmalıdır; aksi hâlde elde edilen mutabakat, ihtilaf yeniden çıktığında pratik bir güvence sağlamaz.
Kapanış
Buradaki plan genel bir çerçevedir. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve talebin içeriği zorunluluk kapsamını değiştirebileceğinden, başvurudan önce uyuşmazlığın nitelendirilmesi konusunda hukuki görüş alınması yerinde olur.