Sözleşmeden doğan bir uyuşmazlıkta haklı olmak ile haklılığını ispatlayabilmek farklı şeylerdir. Uygulamada kaybedilen dosyaların önemli bir kısmında hak sahibi aslında haklıdır; ancak ihlalin ne zaman gerçekleştiğini ve karşı tarafa usulüne uygun bildirildiğini gösteremez. TBK, HMK ve TKHK ekseninde, delil kurgusunun ihlal anından itibaren nasıl inşa edileceği aşağıda ele alınmıştır.
İhlali Bir Tarihe Bağlamak
Alacağın muaccel hale gelmesi, temerrüt faizinin başlangıcı, dönme veya fesih hakkının kullanılması gibi sonuçların hepsi belirli bir tarihe bağlanır. Bu tarih çoğu zaman kendiliğinden doğmaz; borçlunun temerrüde düşürülmesi için bildirim yapılması gerekir. Bildirimin ispatlanabilir bir kanaldan yapılması, sonraki tüm hesapların dayanağını oluşturur. Sözleşmede kesin bir vade kararlaştırılmışsa durum değişir; bu nedenle önce sözleşmenin vade ve ifa maddeleri okunmalıdır.
Yazılı Delil Kuralı ve İstisnaları
Belirli bir değerin üzerindeki hukuki işlemlerin senetle ispatı kuraldır ve bu sınırın üzerindeki iddialar kural olarak tanıkla ispat edilemez. Ancak bu kuralın istisnaları vardır: karşı tarafın açık muvafakati, delil başlangıcı sayılabilecek bir yazılı belgenin bulunması ya da işin niteliği gereği senet alınmasının beklenemeyeceği haller bunlar arasındadır. Elinizdeki belgelerin delil başlangıcı sayılıp sayılamayacağı, dava stratejisini baştan belirler.
Elektronik Yazışmaların Gerçek Değeri
- Yazışmanın kimler arasında geçtiğinin ve tarihinin belirlenebilir olması
- Konuşmanın bütünlüğünün korunması, seçilmiş bölümler halinde sunulmaması
- İçeriğin sözleşmenin hangi maddesine karşılık geldiğinin gösterilmesi
- Karşı tarafın borcu kabul eden ifadelerinin ayrıca işaretlenmesi
- Sipariş, teslim ve ödeme kayıtlarıyla çapraz doğrulama yapılması
Sulh Teklifi ile Dava Arasındaki Hesap
Karşı taraftan gelen ödeme teklifi değerlendirilirken sadece tutara bakılması yanıltıcıdır. Yargılama süresi boyunca işleyecek faiz, yargılama giderleri, bilirkişi ihtiyacı ve karşı tarafın ödeme gücündeki muhtemel değişim birlikte hesaba katılmalıdır. Ayrıca imzalanacak sulh metninin, henüz doğmamış veya fark edilmemiş talepleri de kapsayıp kapsamadığı açıkça yazılmalıdır.
Dosya Kurulurken Kontrol Listesi
- Sözleşme ve eklerinin imza tarihleriyle birlikte dizilmesi
- İfa, teslim ve ödeme tarihlerinin tek bir tabloda gösterilmesi
- Temerrüt bildiriminin ispatlanabilir kanalla yapılması
- Ayıp ihbarı gereken ilişkilerde süresinde bildirim yapıldığının belgelenmesi
- Talebin asıl alacak, faiz ve zarar kalemleri şeklinde ayrıştırılması
Bu yazı genel bilgilendirme için hazırlanmıştır. Sözleşmenizin metni ve taraflar arasındaki uygulama sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız uygun olur.