Tazminat uyuşmazlıklarında arabuluculuk aşaması, kimi zaman uyuşmazlığı bitiren kimi zaman da dava yolunu kilitleyen bir eşiktir. TBK kapsamındaki sorumluluk kuralları, HMK ile düzenlenen usul ve tüketici ilişkisi varsa TKHK birlikte okunmadığında, aceleyle geçilmiş bir arabuluculuk aşaması sonradan usule aykırı işlem tartışması doğurur. Aşağıdaki başlıklar, başvuru öncesinde ve tutanak imzalanırken kontrol edilmelidir.
Başvurudan önce hesap dosyası
Görüşmeye rakam hazırlığı yapmadan gitmek, hem müzakere gücünü hem de sonraki dava aşamasının tutarlılığını zayıflatır. Zarar kalemleri; doğrudan gider, kazanç kaybı ve manevi talep olarak ayrıştırılmalı, her kalemin karşısına dayanak belge yazılmalıdır. Henüz kesinleşmemiş kalemler varsa, bunların neye bağlı olduğu tutanağa yansıyacak şekilde ifade edilmelidir.
Tarafların doğru gösterilmesi
- Zarardan sorumlu olduğu ileri sürülen tüm kişiler başvuruda yer alıyor mu
- Şirket unvanı, birleşme veya devir nedeniyle değişmiş mi
- Sigorta ilişkisi varsa ilgili kuruluşun konumu ayrıca değerlendirildi mi
- Birden fazla zarar göreni bulunan olaylarda talepler kişi bazında ayrılmış mı
- Temsil yetkisi belgeleri görüşme öncesinde hazır mı
Tutanak metni sonucu belirler
Anlaşmama tutanağı çoğu zaman şablon bir cümleyle kapatılır; oysa bu belge, sonraki aşamada hangi taleplerin görüşüldüğünü gösteren temel kayıttır. Görüşmede ele alınan talep kalemleri tutanakta anılmamışsa, dava aşamasında o kalem bakımından aşamanın tamamlanıp tamamlanmadığı tartışılabilir. Anlaşma sağlanmışsa, ödeme takvimi, kalemlerin dağılımı ve ibra kapsamı açık yazılmalıdır.
Anlaşma metninin uygulanabilirliği
- Ödenecek tutarın hangi kaleme karşılık geldiği kalem kalem gösterilir
- Ödeme tarihleri ve gecikme halinde ne olacağı belirtilir
- İbra edilen taleplerin sınırı, ileride doğabilecek zararlar bakımından ayrıca yazılır
- Üçüncü kişilere karşı hakların saklı tutulup tutulmadığı açıklanır
- Metnin icra edilebilirliğini sağlayan usul adımları tamamlanır
Aşama sonrası dava hazırlığı
Anlaşma sağlanamadıysa dava dilekçesi ile tutanak arasındaki uyum kontrol edilmelidir. Tutanakta hiç geçmeyen yeni bir talebin dilekçede ilk kez yer alması, hem dava şartı hem de zamanaşımı tartışmasını büyütür. Zamanaşımı bakımından, sürecin hangi tarihte başlayıp bittiği de ayrıca not edilmelidir.
Buradaki başlıklar genel bir hazırlık disiplinini anlatır. Zararın türü ve taraflar arasındaki ilişki, aşamanın zorunlu olup olmadığını değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.