Borçlar ve sözleşmeler alanında açılan tazminat davalarının önemli bir kısmı, alacağın varlığı tartışmalı olduğu için değil, karşı tarafa yapılan bildirimin ispat edilememesi nedeniyle beklenen sonucu vermez. TBK, HMK ve tüketici ilişkilerinde TKHK birlikte değerlendirildiğinde, ihbar ve ihtar aşaması tazminat talebinin görünmeyen taşıyıcı kolonudur.
İhbar mı İhtar mı: İkisi Aynı Şey Değildir
İhbar, bir olguyu karşı tarafa bildirmektir; ayıplı mal veya eserdeki bozukluğun bildirilmesi gibi. İhtar ise borçluyu temerrüde düşürmeye yönelik, süre veren ve sonuç bağlayan bir irade açıklamasıdır. Talebin dayanağı gecikme tazminatı ise ihtarın, ayıp iddiası ise ihbarın kaydı aranır. Dilekçede ikisi birbirine karıştırıldığında, doğru olgu anlatılsa bile yanlış hukuki sonuç talep edilmiş olur.
Bildirimin Ulaştığını Kim İspatlar
Kural olarak bildirimin yapıldığını iddia eden taraf ispatla yükümlüdür. Bu nedenle iletim kanalının seçimi baştan planlanmalıdır.
- Noter ihtarnamesinde tebliğ şerhi ve tebliğ tarihi dosyaya alınır.
- Elektronik yazışmalarda gönderim kaydı ile içerik birlikte saklanır.
- Sözleşmede özel bir bildirim adresi veya yöntemi kararlaştırılmışsa ona uyulur.
- Elden teslimde imzalı nüsha alınmadan bildirim yapılmış sayılmamalıdır.
Zararı Kaleme Dökmek
Tazminat talebi tek bir rakamdan ibaret yazıldığında, hâkim ve bilirkişi için denetlenebilir olmaz. Zarar; fiilî zarar, yoksun kalınan kazanç ve gecikme faizi gibi kalemlere ayrılmalı, her kaleme dayanak belge eşlenmelidir. Fatura, ödeme kaydı, ikame hizmet sözleşmesi ve iş programı sapmasını gösteren yazışma bu eşleştirmenin tipik unsurlarıdır.
Dava Öncesi Kısa Risk Taraması
- Sözleşmede sınırlayıcı sorumluluk veya cezai şart kaydı var mı?
- Talep, zamanaşımına uğramış bir dönem için mi ileri sürülüyor?
- Arabuluculuk dava şartı kapsamına giren bir uyuşmazlık mı?
- Karşı tarafın savunmasını çürütecek belge şimdiden isteniyor mu?
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşme metninin kendine özgü hükümleri burada anlatılanların sonucunu değiştirebilir. Somut ilişkide adım atmadan önce belgelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.