Tazminat davalarında sonucu çoğunlukla sorumluluğun varlığı değil, hesabın kendisi belirler. Bu rehber, TBK ve HMK çerçevesinde tazminat hesabına yönelik itirazın nasıl kurulacağını ve hesaba odaklanırken süre bakımından nerelerde kayıp yaşandığını ele alır.
Zarar Kalemlerini Ayrı Ayrı Kurgulamak
Tek bir toplam rakam üzerinden yürütülen talep, itiraza da savunmaya da kapalıdır. Dilekçede her kalem kendi dayanağıyla ayrılmalıdır:
- Fiili zarar ve yapılan masraflar
- Kazanç kaybı ve gelecekteki azalma
- Yenilenme veya onarım maliyeti
- Manevi tazminat talebi ve dayandığı olgular
- Faiz türü ve başlangıç tarihi
Bilirkişi Raporuna İtirazın Teknik Dili
Rapora itiraz, sonucun beğenilmediğini söylemek değildir. Etkili itiraz, raporun hangi veriyi hangi varsayımla kullandığını gösterir. Kullanılan gelir verisinin kaynağı, dikkate alınan dönem, uygulanan indirim ve kabul edilen kusur oranı ayrı ayrı sorgulanır. Raporda yer almayan bir belgeye dayanılıyorsa, o belgenin dosyaya sunulduğu tarih de gösterilmelidir. İtirazın süresi içinde sunulmaması hâlinde rapor büyük ölçüde kesinleşmiş gibi işlem görür.
Dava Türü Seçimi Hesabı Etkiler
Talep tutarının başlangıçta tam olarak belirlenememesi hâlinde HMK, belirsiz alacak davası ve kısmi dava gibi seçenekler sunar. Seçim yalnızca harç meselesi değildir; zamanaşımının hangi tutar bakımından kesildiği, artırılan kısmın akıbeti ve faiz başlangıcı doğrudan bu seçime bağlıdır. Yanlış türde açılan dava, kazanılan bir davada dahi alacağın bir bölümünün zamanaşımına uğramasına yol açabilir.
Zamanaşımı ve Temerrüt Takvimi
- Zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarih belgeyle sabitlenir.
- Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun süre uygulanabileceği değerlendirilir.
- İhtarname ile temerrüt kurulur; faiz başlangıcı çoğu dosyada bu belgeye dayanır.
- Sigorta veya idari başvuru yolu varsa, bunun zamanaşımına etkisi ayrıca not edilir.
Tüketici İlişkisi Varsa
Sözleşme bir tüketici işlemi niteliğindeyse TKHK kapsamındaki başvuru mercileri ve özel hükümler devreye girer. Bu durumda genel hükümlere göre açılan dava, görev yönünden zaman kaybına yol açabilir; ilişkinin niteliği baştan belirlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hesap yöntemi, kusur dağılımı ve faiz uygulaması dosyaya göre değiştiğinden, rakamsal talebin bir hukukçu ile birlikte kurgulanması yerinde olur.