Ceza yargılaması kesinleştikten sonra dosyanın kapandığını düşünmek, uygulamada en pahalıya mal olan yanılgılardan biridir. İnfaz aşaması kendi usulü, kendi mercii ve kendi süreleri olan ayrı bir alandır. Burada yapılan bir hesaplama hatası ya da yanlış makama yöneltilen bir talep, doğrudan özgürlük süresine yansır.
Şikâyetin Muhatabı Kimdir
İnfaz sürecinde alınan kararlar tek elden çıkmaz. Kurum içi disiplin ve nakil işlemleri idare ve gözlem kurulunca, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hesapları savcılık ve ilgili müdürlük tarafından, hükmün infazına ilişkin tereddütler ise hükmü veren mahkemece ele alınır. Bu ayrımı bilmeden yazılan bir dilekçe, doğru içeriğe sahip olsa bile ilgisiz bir makamda beklemekle zaman kaybettirir.
İnfaz Hâkimliği ile Mahkeme Ayrımı
5275 sayılı Kanun kapsamında ceza infaz kurumunda alınan kararlara ve yapılan işlemlere karşı şikâyet yolu infaz hâkimliğine açıktır. Buna karşılık cezanın nasıl infaz edileceğine, mahsuba ya da hükümdeki tereddüde ilişkin konular CMK hükümleri çerçevesinde hükmü veren mahkemenin karar alanındadır. Pratik ayrım şudur: kurum içindeki bir uygulamadan mı yakınılıyor, yoksa hükmün kendisinin infaz biçiminden mi.
Hesaplama Hatalarını Yakalamak
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin mahsup edilip edilmediği kontrol edilir.
- Birden fazla hüküm varsa toplama ve sıralama işlemi ayrı ayrı incelenir.
- Suç tarihi esas alınarak hangi infaz rejiminin uygulanacağı belirlenir.
- Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme tarihleri, dayanağı gösterilerek yazılı biçimde talep edilir.
- Kuruma yansıyan disiplin cezalarının bu tarihlere etkisi ayrıca not edilir.
Dilekçenin Kurgusu
İnfaz dosyalarında dilekçenin uzunluğu değil, dayanağının netliği sonuç verir. Talep tek cümlede açıkça yazılmalı, itiraz edilen işlemin tarihi belirtilmeli ve hangi belgeye dayanıldığı gösterilmelidir. Şikâyet için öngörülen süreler kısadır; bu nedenle öğrenme tarihi mutlaka kayıt altına alınmalıdır.
Burada anlatılanlar genel bir yol haritasıdır. Her hükümlünün dosya geçmişi, suç tarihi ve hüküm yapısı farklı sonuçlar doğurabileceğinden, infaz hesabına ilişkin itirazların bir avukatla birlikte hazırlanması yerinde olacaktır.