Ceza infaz sürecinde ortaya çıkan itirazların hepsi aynı mercie yöneltilmez. Cezanın hesaplanması, koşullu salıverme tarihi, disiplin cezaları ve kurum uygulamaları farklı makamların görev alanına girer. Yanlış makama yapılan başvuru çoğu zaman gönderme kararıyla sonuçlanır; ancak bu arada süre işlemeye devam eder.
İnfaz Hâkimliğinin Görev Alanı
4675 sayılı Kanun çerçevesinde infaz hâkimliği, ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemlere veya bu işlemlere ilişkin faaliyetlere yönelik şikâyetleri inceler. Disiplin cezaları, kurum içi nakil ve barındırma uygulamaları, ziyaret ve haberleşme kısıtlamaları bu kapsamda değerlendirilir. Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren işleyen kısa süre içinde ve her hâlde işlemin yapıldığı tarihten itibaren kanunda öngörülen azami süre içinde yapılmalıdır. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçırılmamalıdır.
Hükmü Veren Mahkemeye Ait İşler
- Cezaların içtimaı ve toplama kararlarına ilişkin talepler
- Mahsup işlemlerine dair uyuşmazlıklar
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına bağlı denetim süreci sonuçları
- Kararın yorumunda ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi
Bu talepler infaz hâkimliğine değil, hükmü veren mahkemeye yöneltilir. Uygulamada süre kaybının en sık görüldüğü nokta budur.
Süre Hesabında Sık Yapılan Hatalar
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin mahsubunun talep edilmemesi.
- Denetimli serbestlik tedbirine ayrılma tarihi ile koşullu salıverme tarihinin karıştırılması.
- Birden fazla ilamın ayrı ayrı infaz edilmesi hâlinde toplam süre üzerinden hesap yapılmaması.
- Suç tarihinin, uygulanacak infaz rejimi bakımından belirleyici olduğunun gözden kaçırılması.
- Kesinleşme şerhi ve müddetnamenin dosya üzerinden doğrulanmaması.
Müddetname İtirazının Kurgusu
Müddetname, infazın matematiğini gösteren temel belgedir. İtiraz edilecekse soyut bir hatalı hesap iddiası yeterli olmaz; hangi ilamın hangi tarihten itibaren nasıl hesaplandığı ve doğru olduğu düşünülen hesabın nasıl bulunduğu adım adım gösterilmelidir. İlamların kesinleşme tarihleri, yakalama ve tahliye tarihleri ile mahsup edilecek dönemler tek bir tabloda yan yana konulduğunda hata çoğu zaman kendiliğinden görünür hâle gelir.
Kanun Yolu
İnfaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz yolu açıktır ve itiraz, ceza muhakemesinin genel kuralları çerçevesinde kısa bir süreye tabidir. İtirazı inceleyecek merci kanunda belirlenmiştir. Ret kararından sonra aynı talebin aynı gerekçeyle tekrar edilmesi sonuç doğurmaz; yeni bir olgu veya belge ortaya konmalıdır.
Değerlendirme
Burada anlatılanlar genel bilgilendirme amacı taşır; suç tarihi, ilam sayısı ve infaz rejimi sonucu doğrudan etkiler. Müddetname veya disiplin cezası tebliğ edildiğinde süreler hızla işlediğinden, hesabı bir hukukçuya kontrol ettirmeniz yerinde olur.