Hesabına erişemediğini fark eden bir kişi için ilk soru bankaya değil, işlemin kaynağına yöneltilmelidir. Kara para aklama şüphesiyle yürüyen süreçlerde banka itirazının nereye yapılacağı, tedbirin kim tarafından konulduğuna bağlıdır. 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu ayrımı açıklıyoruz.
Önce Kaynağı Belirleyin
Hesap hareketlerinin durdurulmasının birbirinden çok farklı üç kaynağı olabilir: bankanın kendi yükümlülükleri kapsamında uyguladığı sınırlama, 5549 çerçevesinde işlemin geçici olarak askıya alınması ya da soruşturma kapsamında verilen bir el koyma kararı. Her birinin itiraz mercii ve süresi ayrıdır. Bu nedenle şubeden alınacak yazılı bilginin ilk hedefi tutarı değil, işlemin dayanağını öğrenmek olmalıdır.
İtiraz Yollarının Ayrımı
- Adlî bir tedbir söz konusuysa itiraz, kararı veren merciin bağlı olduğu hâkimliğe yapılır ve kısa bir süreye tabidir.
- Askıya alma niteliğindeki idarî bir işlem varsa, işlemin süresi ve sonrasında ne olacağı ayrıca izlenmelidir.
- Bankanın kendi risk politikası kaynaklı bir sınırlama ise, çözüm önce yazılı talep ve belge sunumundan geçer.
- Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki bir kısıtlamada, sağlayıcının tabi olduğu düzenlemeler ayrıca gözetilir.
Fon Kaynağını Anlatan Dosya
- Paranın giriş yaptığı her işlem için karşı taraf ve gerekçe eşleştirmesi.
- Ticari faaliyet varsa fatura, sözleşme ve muhasebe kayıtlarının işlemle tarih olarak örtüştürülmesi.
- Taşınmaz veya araç satışı gibi tek seferlik büyük girişlerde resmî belgelerin eklenmesi.
- Kripto varlık dönüşümlerinde platform ekstrelerinin ve cüzdan hareketlerinin çıkarılması.
- Yurt dışı kaynaklı transferlerde gönderenin kimliği ve ilişki geçmişinin açıklanması.
Uzlaşma Değil, Doğru Sıralama
TCK 282 kapsamındaki aklama iddiası uzlaştırma kapsamında değerlendirilebilecek bir fiil değildir; burada tercih, sulh ile yargılama arasında değil, hangi savunmanın hangi aşamada sunulacağı arasındadır. Öncül suç iddiasının niteliği çözülmeden aklama tartışmasının sağlıklı yürütülmesi mümkün olmadığından, savunma önce fonun kaynağına, sonra kastın yokluğuna odaklanmalıdır. Erken ve dağınık beyan, sonradan düzeltilmesi güç çelişkiler doğurur.
Uyarı
Bu tür dosyalarda her işlem kalemi ayrı ayrı incelenir ve genel açıklamalar yeterli olmaz. Metin bilgilendirme amaçlıdır; hesap kısıtlaması öğrenildiği anda hukukî destek alınması önerilir.