Bir sabah hesabına erişemeyen kişinin karşısında genellikle tek bir muhatap yoktur. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, sermaye piyasası ve kripto varlık düzenlemeleri ile TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri farklı mercileri devreye sokar. Doğru itirazı yanlış mercie yapmak, hem sonuç vermez hem de dosyanın kritik günlerini tüketir.
İlk İş: Kısıtlamanın Kaynağını Öğrenin
Blokenin kaynağı üç ana başlıktan biridir: bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı geçici kısıtlama, idari birim talebiyle konulan tedbir ya da savcılık veya mahkeme kararına dayanan elkoyma. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçeler sonuçsuz kalır. Bankadan kısıtlamanın dayanağını ve tarihini yazılı olarak isteyin; sözlü bilgilendirme dosyanızda delil değeri taşımaz.
Hangi İtiraz Nereye Yapılır
- Banka kaynaklı kısıtlama: önce bankaya yazılı başvuru, ardından ilgili başvuru ve şikâyet mekanizmaları işletilir.
- Adli merci kararına dayalı tedbir: itiraz, kararı veren merciin bağlı olduğu usule göre ve kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılır.
- Ödeme kuruluşu veya kripto platformu kaynaklı dondurma: platformun bildirimi ile adli tedbir birbirinden ayrıştırılmalıdır.
Paranın Meşru Kaynağını Anlatan Dosya
Bu tür dosyalarda savunmanın omurgası, hesaba giren paranın nereden geldiğini kesintisiz gösterebilmektir. Şu kalemler tarih sırasıyla derlenmelidir: iş sözleşmesi ve maaş bordroları, ticari faaliyete ilişkin faturalar, gayrimenkul veya araç satış belgeleri, miras ve bağış kayıtları, kripto alım satımlarında borsa işlem geçmişi ile cüzdan adresleri arasındaki transfer kayıtları. Kripto tarafında ekran görüntüsü değil, platformdan alınan resmi işlem raporu tercih edilmelidir.
Şüpheli İşlem Bildiriminin Kendisi Suçlama Değildir
Bir işlemin bildirime konu olması, hakkınızda suç isnadı bulunduğu anlamına gelmez. Buna karşılık pasif kalmak, sonraki aşamada aleyhe yorumlanabilir. Bu nedenle ifade ya da bilgi talebine hazırlıksız gitmemek, hesap hareketlerini önceden kalem kalem açıklayabilir hâlde bulundurmak gerekir. Ticari faaliyeti olan kişilerde muhasebe kayıtlarının banka hareketleriyle örtüşmesi kritik önemdedir.
Uyarı
Bu alanda gecikmenin bedeli yalnızca hesabın kapalı kalması değil, itiraz süresinin kaçmasıyla tedbirin kalıcılaşmasıdır. Blokenin dayanağı ve ilgili mevzuat dosyadan dosyaya değiştiğinden, kısıtlamayı öğrendiğiniz gün bir avukatla dayanağı netleştirmeniz, doğru dilekçeyi doğru mercie yöneltmenin en kısa yoludur.