Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına konulan bir bloke, çoğu zaman kişiye tek cümlelik bir bildirimle ulaşır. Oysa arka planda 5549 sayılı Kanun kapsamında bir şüpheli işlem bildirimi, bir soruşturma dosyası veya TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiası bulunabilir. Bu rehber, hesabı bloke edilen kişinin savunmasını hangi belgelerle kuracağına odaklanır.
Önce Blokenin Kaynağını Ayırt Edin
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır: bankanın kendi iç risk politikası gereği işlemi askıya alması, idari düzenlemeler kapsamında işlemin ertelenmesi ve bir ceza soruşturmasında verilen elkoyma kararı. Bunların itiraz mercii ve usulü aynı değildir. Bu nedenle ilk adım, bankadan veya aracı kuruluştan blokenin dayanağının yazılı olarak sorulması; dayanak bir yargı kararı ise dosya numarasının öğrenilmesidir. Kaynağı bilinmeyen bir blokeye karşı yapılan başvuru, çoğu zaman yetkisiz mercie gitmiş sayılır.
Paranın Hikâyesini Belgeleyen Dosya
Bu tür dosyalarda savunmanın merkezi tek bir cümledir: bu varlığın kaynağı meşrudur. Bu cümleyi ayakta tutan şey anlatım değil, kesintisiz bir belge zinciridir. Paketleme şu sırayla yapıldığında çok daha okunabilir olur:
- Gelirin doğduğu kaynak belgeleri: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura, kâr payı kararı.
- Kaynaktan hesaba giriş: banka dekontları ve açıklama alanları.
- Hesap içi hareket: kripto alım satımlarında borsa işlem dökümü ve cüzdan adresleri.
- Karşı tarafla ilişki: yazışmalar, sözleşme ve varsa vergisel beyanlar.
Her belgenin üzerinde hangi iddiayı karşıladığı kısa bir not olarak belirtilmelidir. Yüzlerce sayfalık ham döküm, ilgili sayfa işaretlenmediğinde savunmayı güçlendirmez.
Zincirdeki Boşluklar Nasıl Kapatılır
Nakit girişler, üçüncü kişi hesaplarından yapılan transferler ve borsalar arası taşımalar zincirin en kırılgan noktalarıdır. Bu noktalarda belge bulunmuyorsa, boşluğun görmezden gelinmesi yerine açıkça izah edilmesi tercih edilmelidir. Örneğin bir yakından alınan borç için sonradan düzenlenmiş bir metin yerine, o dönemdeki mesajlaşma kayıtları ve karşı tarafın hesap hareketi daha güçlü bir dayanaktır.
Zaman Baskısı
Elkoyma ve benzeri koruma tedbirlerine karşı itiraz süreleri kısadır ve süre, kararın öğrenilmesiyle işlemeye başlar. Bloke sürerken faiz kaybı, ticari yükümlülüklerin karşılanamaması ve zincirleme icra takipleri gibi ikincil zararlar birikir. Bu nedenle delil paketi hazırlanırken itiraz süresi ayrı bir takvimde izlenmeli; paket tamamlanmadı diye başvuru ertelenmemeli, eksik belgeler sonradan sunulmak üzere itiraz süresinde yapılmalıdır.
Genel Uyarı
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir dosyanın değerlendirmesi yerine geçmez. Blokenin dayanağı ve dosyadaki iddianın niteliği stratejiyi baştan değiştirebileceğinden, süreci bir hukukçuyla yürütmeniz önem taşır.