İcra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, çoğu zaman en kısa sürede kullanılması gereken araçtır. Ödeme emrine itiraz, doğru mercie ve süresinde yapıldığında takibi durdurur; bir gün geç yapıldığında ise borç, esası hiç tartışılmadan kesinleşir. İİK ve HMK ekseninde bu dar pencereyi nasıl yöneteceğinizi ele alıyoruz.
Önce Takip Türünü Belirleyin
Süre, elinizdeki ödeme emrinin türüne göre değişir. Genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takipte itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo senetlerine mahsus takipte ise süre daha kısadır ve itiraz icra mahkemesine yöneltilir. Kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin takiplerde ayrı bir düzen vardır. Ödeme emrinin üst kısmındaki örnek numarası, hangi rejimde olduğunuzu gösteren ilk ipucudur.
Tebliğ Tarihi Tartışmalıysa
Süre, tebligatın usulüne uygun yapıldığı tarihte başlar. Tebligat komşuya, muhtara veya işyerine yapıldığında haber kâğıdının bırakılıp bırakılmadığı, adresin güncel olup olmadığı incelenmelidir. Usulsüz tebligat iddiası ileri sürüldüğünde, süre öğrenme tarihine göre yeniden değerlendirilir; ancak bu iddianın kendisi de gecikmeksizin ve belgeyle desteklenerek ileri sürülmelidir.
İtirazın İçeriği: Neye İtiraz Ettiğinizi Yazın
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya miktarının fazla olduğu ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: senet altındaki imza inkâr ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; sadece borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: icra dairesinin yetkisiz olduğu iddiası, aynı dilekçede yetkili daire gösterilerek yapılmalıdır.
- Faize ve fer'ilere itiraz: yalnızca işleyen faize itiraz ediliyorsa kapsam açıkça sınırlandırılmalıdır.
Süre Kaçırıldıysa: Gecikmiş İtiraz ve Diğer Yollar
- Hastalık, tutukluluk gibi elde olmayan bir engel nedeniyle süre kaçırıldıysa, engelin kalktığı tarihten itibaren kısa bir süre içinde icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunulabilir; engel belgeyle ispatlanmalıdır.
- Borç ödenmiş veya zamanaşımına uğramışsa, takibin kesinleşmesinden sonra dahi icra mahkemesinden takibin iptali veya taliki istenebilir. Bunun için dayanak belgenin niteliği kritiktir.
- Borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açılabilir; ancak bu dava kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz.
Alacaklı Tarafı İçin Aynanın Öbür Yüzü
İtirazla duran takipte alacaklının önünde itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yolları vardır ve bu yollar da kendi süre ve belge şartlarına tabidir. İtirazın kaldırılması için elde İİK'nın aradığı nitelikte belge bulunup bulunmadığı baştan değerlendirilmelidir; uygun olmayan yola başvurmak hem zaman hem masraf kaybı doğurur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takip türü, senedin niteliği ve tebligat şekli sonucu doğrudan etkilediğinden, ödeme emrini aldığınız gün belgeleri hukukçuya göstermeniz süre kaybını önlemenin en pratik yoludur.