Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında paranın izi çok hızlı kaybolur. Transferler dakikalar içinde birden çok cüzdana bölünür, borsa dışına çıkarılır ve yurt dışı platformlara aktarılır. 5411, 5549 ve SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ile TCK 282 çerçevesinde yürüyen soruşturmalarda mağdurun ilk günlerde attığı adımlar, sonucu belirleyen esas etkendir.
Şikâyetin İçeriği Neden Belirleyici
Standart bir dolandırıcılık şikâyeti bu dosyalarda yetersiz kalır. Dilekçede transferin yapıldığı platform, işlem kimlikleri, cüzdan adresleri, transfer saatleri ve varsa karşı tarafla yapılan yazışmalar sıralanmalıdır. Bu bilgiler olmadan savcılık, hangi kuruma hangi talebi yönelteceğini belirleyemez. Talep edilmesi gereken tedbirler de dilekçede açıkça yazılmalıdır; gecikmiş bir el koyma talebi, varlıklar taşındıktan sonra sonuç doğurmaz.
Malvarlığına Yönelik Tedbirler
- Yurt içi platformlardaki hesaplara ilişkin işlem kayıtları ve kimlik doğrulama verileri talep edilebilir.
- Şüpheli hesaplar üzerinde el koyma ve bloke tedbirleri savcılık talebi ve hakim kararıyla uygulanır.
- Aklama şüphesi doğuran işlemlerde 5549 kapsamındaki bildirim mekanizması ayrı bir inceleme başlatabilir.
- Para banka hesabına aktarıldıysa, bankacılık mevzuatı çerçevesindeki kayıtlar da istenmelidir.
- Yurt dışı platformlar bakımından adli işbirliği yolu uzun sürdüğünden talep en baştan yazılmalıdır.
Yatırım Vaadi ile Dolandırıcılık Arasındaki Sınır
Her kayıp dolandırıcılık değildir; piyasa riski nedeniyle doğan zararlarla, baştan gerçekleştirilemeyecek bir kazanç vaadiyle kandırılarak alınan para hukuken farklı sonuçlar doğurur. Dosyada hile unsurunun gösterilmesi gerekir: garanti getiri vaadi, sahte platform ekranları, çekim taleplerinin engellenmesi ve para talebiyle sürekli ek ödeme istenmesi gibi olgular bu bakımdan değerlidir. İzinsiz faaliyet yürüten bir platform söz konusuysa, bu husus ayrıca değerlendirilir.
Ceza Yolu ile Tazminat Yolunun Ayrılması
Soruşturmanın sonuçlanması uzun sürebildiğinden, zararın tazmini için işletilecek hukuk yolunun zamanaşımı ayrı bir takvimde izlenmelidir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi halinde itiraz süresi kısadır ve kararın tebliğ tarihinden itibaren işler. İtiraz dilekçesinde, eksik kalan araştırmanın hangi kurumdan hangi belgeyle tamamlanabileceği somut olarak gösterilmelidir.
İlk 72 Saat Kontrol Listesi
- Tüm işlem kayıtları ve cüzdan adresleri dışa aktarıldı mı?
- Platformla yapılan yazışmalar ve destek talep numaraları saklandı mı?
- Şikâyet dilekçesinde el koyma ve kayıt talepleri yazıldı mı?
- Banka üzerinden geçen transferler için ayrıca bildirim yapıldı mı?
- Tazminat yolu için ayrı bir zamanaşımı takvimi kuruldu mu?
Bu metin genel bilgi sunar; her dosyanın teknik ve mali yapısı farklıdır. Varlıkların hareket hızı nedeniyle, olayı fark ettiğinizde beklemeden hem şikâyet başvurusunu yapmanız hem de hukuki destek almanız sonucu doğrudan etkileyebilir.