Haciz, icra takibinin en görünür aşaması olmakla birlikte hukuki denetimi en dar zamana sıkışan aşamasıdır. Usule aykırı bir haciz işlemine karşı öngörülen şikâyet süresi kısa olduğundan, itiraz mekanizmasından farklı olarak burada beklemenin telafisi yoktur.
Şikâyet ile İtirazın Ayrılması
Ödeme emrine itiraz borcun varlığına yöneliktir; haciz işlemine karşı ileri sürülen ise memur işleminin kanuna aykırılığıdır ve icra mahkemesine şikâyet yoluyla dile getirilir. İİK, şikâyet için kısa bir süre öngörür ve bu süre kural olarak işlemin öğrenildiği tarihte başlar. Bir kısım aykırılık halleri ise kamu düzenine ilişkin sayıldığından süreye bağlı değildir; hangi grupta olunduğunun baştan tespiti gerekir.
Elektronik Haczin Kendine Özgü Sorunları
- Aynı borç için birden fazla hesaba eşzamanlı bloke konulması ve toplam borcu aşan tutarın bekletilmesi
- Maaş hesabına yasal sınırı aşan kesinti uygulanması
- Nitelikleri gereği haczedilemeyen ödemelerin bulunduğu hesaplara bloke düşmesi
- Blokenin borç ödendikten sonra kaldırılmaması
Bu hallerde önce icra dairesinden fekki talep edilir; talep karşılanmazsa icra mahkemesine şikâyet edilir. Bankadan alınacak hesap türü yazısı, hesabın maaş veya nafaka hesabı olduğunu göstermek bakımından belirleyicidir.
Kıymet Takdiri ve Satış Aşaması
Taşınır veya taşınmaz haczedildiğinde, kıymet takdiri raporunun tebliğinden itibaren rapora itiraz için tanınan süre kaçırılırsa, satış düşük bir değer üzerinden ilerler ve sonradan bu değere itiraz edilemez. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi ise ihalenin feshi sebebi olabilir; ancak bu talebin de kendi süresi vardır. Dosyada satış aşamasına geçildiğinde takvim günlük olarak izlenmelidir.
Üçüncü Kişinin Malı Haczedilmişse
Haczedilen mal borçluya değil bir başkasına aitse, istihkak iddiası kısa süre içinde ileri sürülmelidir. İddianın haciz sırasında tutanağa geçirilmesi, sonradan yapılacak bildirimden çok daha güçlü bir konum sağlar. Mülkiyeti gösteren fatura, tapu veya ruhsat kayıtları iddiayla birlikte sunulmalıdır.
Dosya Takibinin Pratiği
Haciz tutanakları, tebliğ tarihleri, kıymet takdiri ve satış ilanı aynı takvimde tutulduğunda, süreye bağlı hakların hiçbiri gözden kaçmaz. HMK'nin sürelere ilişkin genel kuralları icra dosyalarında da tamamlayıcı biçimde uygulanır.
Bu içerik genel bilgi sunar; haczin türü ve tebligatın durumu şikâyet süresini etkileyeceğinden, dosyanızdaki tarihleri bir hukukçuyla birlikte kontrol etmeniz önerilir.