Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk tepkisi bankayı aramak olur. Ancak blokenin kaynağı bankanın kendi kararı değilse, şubeyle yapılan görüşmeler sonuç vermez ve bu sırada değerli günler kaybedilir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK 282 çerçevesinde değerlendirilen bu dosyalarda doğru sıralamayı kurmak, itirazın kendisinden daha belirleyicidir.
Önce Blokenin Kaynağını Belirleyin
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır ve her biri başka bir mercie yönelmeyi gerektirir:
- İdari nitelikte işlem: şüpheli işlem bildirimine bağlı olarak işlemin geçici süreyle durdurulması.
- Adli tedbir: soruşturma kapsamında verilen elkoyma veya malvarlığının dondurulması kararı.
- Bankanın kendi kararı: iç risk politikası veya sözleşmeye dayanan kısıtlama.
İlk iki halde bankaya yapılan itiraz sonuç doğurmaz; muhatap, kararı veren mercidir. Üçüncü halde ise önce bankaya yazılı başvuru yapılması, sonraki adımların dayanağını oluşturur.
Sürelerin İşlemeye Başladığı An
Adli bir tedbire itirazda süre, kararın öğrenilmesi veya tebliğ edilmesiyle başlar ve kısadır. Sorun şu ki, birçok dosyada karar ilgiliye tebliğ edilmemiş olur; kişi durumu ancak hesabına erişemeyince fark eder. Bu nedenle öğrenme tarihinin belgelenmesi gerekir: bankadan alınan yazılı bilgilendirme, işlem reddine ilişkin ekran çıktısı veya şube yazısı bu işlevi görür. Öğrenme tarihi belgelenmediğinde itirazın süresinde olmadığı yönündeki değerlendirme riski doğar.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
Bu tür dosyalarda savunmanın merkezinde tek bir soru vardır: hesaba giren para nereden geldi? Cevabın anlatımla değil belgeyle verilmesi gerekir.
- Gelen her transfer için karşı tarafın kimliği ve işlemin sebebi (satış, borç iadesi, ücret ödemesi) eşleştirilir.
- Ticari faaliyet varsa fatura, sözleşme ve teslim belgeleri aynı sıraya dizilir.
- Kripto varlık alım satımı söz konusuysa platform işlem geçmişi ve cüzdan hareketleri kesintisiz biçimde sunulur.
- Taşınmaz veya araç satışından gelen tutarlar için resmi devir kayıtları eklenir.
- Üçüncü kişi adına yapılan işlemler varsa, bu ilişkinin yazılı dayanağı ortaya konur.
Farkında Olmadan Aracı Konumuna Düşenler
Hesabını başkasına kullandıran veya tanımadığı kişilerden gelen parayı yönlendiren kişiler, kendilerini beklemedikleri bir sıfatla soruşturmanın içinde bulabilir. Böyle bir durumda yapılacak en riskli şey, hesaba gelen parayı hızla başka hesaplara aktarmaktır; bu hareket dosyada aleyhe yorumlanır. Bloke sonrası tüm işlemlerin durdurulması ve mevcut kayıtların olduğu gibi korunması gerekir.
İtiraz Reddedilirse
İtirazın reddi süreci bitirmez. Soruşturmanın seyri, yeni belgelerin sunulması veya kısmi çözüm talepleri ile durum yeniden değerlendirilebilir. Zorunlu ihtiyaçlar için sınırlı erişim talepleri de ayrıca gündeme getirilebilir; bu talepler somut belgeye dayandığında daha ciddiye alınır.
Anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir. Blokenin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, hesabınıza ilişkin belgelerle birlikte hukuki destek almanız gerekir.