İlamsız icra takibi, alacaklının elinde mahkeme kararı olmadan başlatabildiği bir yoldur. Bu yolun borçlu açısından tehlikeli yanı, itiraz edilmediğinde takibin kesinleşmesi ve haciz aşamasına geçilmesidir. İİK ve HMK çerçevesinde borçlunun elindeki en güçlü araç, ödeme emrinin tebliğinden sonraki kısa süre içinde yapılan itirazdır.
Ödeme Emri Elinize Geçtiğinde İlk Kontroller
- Tebliğ tarihi ve tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı incelenir.
- Takip dayanağı olarak gösterilen belge ve alacağın kaynağı okunur.
- Talep edilen tutarın kalemleri, faiz başlangıcı ve oranı ayrıştırılır.
- Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkili olup olmadığı değerlendirilir.
İtirazın Türünü Doğru Seçmek
- Borca itiraz: Borcun hiç doğmadığı, ödendiği ya da miktarın hatalı olduğu ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: Senede dayalı takiplerde imzanın kendisine ait olmadığı açıkça ve ayrıca belirtilmelidir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: Yetkisiz icra dairesi iddiası, yetkili daire de gösterilerek ileri sürülmelidir.
Bu üç itiraz birbirinin yerine geçmez. Genel bir itiraz ediyorum ifadesi, imzaya yönelik sonucu doğurmaz ve borçlu ilerleyen aşamada bu savunmasını kaybedebilir.
İtirazdan Sonra Ne Olur
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bunun üzerine alacaklı, itirazın kaldırılması ya da iptali yoluna başvurur. Bu aşamada borçlu açısından yeni bir risk doğar: itirazın haksız bulunması hâlinde tazminata hükmedilmesi gündeme gelebilir. Bu nedenle itiraz kararı, elde bulunan belgelerle birlikte verilmeli; salt zaman kazanmak amacıyla yapılan itirazın maliyeti önceden hesaplanmalıdır.
Süre Kaçırıldığında Kalan Yollar
İtiraz süresi kaçırıldığında dosya kapanmaz ama alan daralır. Kusuru olmaksızın süreyi geçiren borçlu için gecikmiş itiraz imkânı bulunur; usule aykırı işlemler bakımından ise şikâyet yolu açıktır. Ayrıca borcun bulunmadığının tespiti için ayrı bir dava açılması gündeme gelebilir. Bu seçeneklerin hepsi, süresinde yapılan basit bir itirazdan daha zahmetli ve masraflıdır.
Uyarı
İcra takiplerinde süreler gün üzerinden hesaplandığı ve çok kısa olduğu için, ödeme emrinin tebliğ edildiği gün vakit kaybetmeden hareket edilmelidir. Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır; dosyanızın belgeleriyle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.