İlamsız takip, elinde ilam bulunmayan alacaklıya tanınmış hızlı bir yoldur. Bu hız, borçlu bakımından çok kısa bir savunma penceresi anlamına gelir. Ödeme emrinin tebliğiyle başlayan yedi günlük itiraz süresi, dosyanın tüm dengesini belirler.
Sayaç Ödeme Emriyle Başlar
Ödeme emri elinize ulaştığı anda tebliğ tarihi evrakın üzerine yazılmalıdır. İtiraz, icra dairesine yapılır ve süresinde yapılmadığında takip kesinleşir. Kesinleşen takipte artık borcun varlığı tartışılmaz; haciz ve satış aşamasına geçilir. Bu nedenle yedi gün, dosyanın en kritik zaman dilimidir.
İtirazın Kapsamını Doğru Belirlemek
İtiraz tek tip değildir ve kapsamı sonradan genişletilemez. Bu yüzden dilekçe hazırlanırken hangi noktalara itiraz edildiği eksiksiz yazılmalıdır.
- Borcun tamamına ya da bir kısmına itiraz
- Takip dayanağı belgedeki imzaya itiraz
- İcra dairesinin yetkisine itiraz
- Faiz oranına ve işlemeye başladığı tarihe itiraz
İmzaya itirazın ayrıca ve açıkça yapılması gerekir; genel bir borç itirazı imza itirazını kapsamaz. Yetki itirazı da esasa ilişkin itirazla birlikte ileri sürülmelidir.
İtirazdan Sonra İspat Yükü Kimde?
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur ve top alacaklıya geçer. Alacaklı bu noktada iki yoldan birini seçer: elindeki belge İİK kapsamında sayılan nitelikteyse icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ister; belge bu nitelikte değilse genel mahkemede itirazın iptali davası açar. İkinci yolda dava, kanunda öngörülen bir yıllık süre içinde açılmalıdır. Haksız itiraz hâlinde borçlu aleyhine, haksız takip hâlinde ise alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilmesi, her iki tarafı da dikkatli olmaya zorlar.
Süre Kaçarsa Kalan Yollar
Süreyi kusuru olmaksızın kaçıran borçlu için gecikmiş itiraz yolu bulunur; ancak bu yolun kendine özgü ve yine kısa bir süresi vardır. Borçlu olmadığını iddia eden kişi bakımından menfi tespit davası ayrı bir imkândır. Takip kesinleşip ödeme yapılmışsa istirdat davası gündeme gelir. HMK kapsamındaki genel usul kuralları bu davaların yürütülmesinde belirleyicidir.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme içindir. Takibin türü, dayanak belge ve tebligatın usulü sonucu değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldığınız gün bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.