Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını doğrudan etkilediği için hızlı tepki gerektiren bir icra işlemidir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu dosyalarda hem takibin kendisine karşı ileri sürülecek itirazlar hem de haczin kapsamına yönelik şikâyet yolu kısa sürelere bağlıdır. Bu nedenle önce hangi yola başvurulacağının doğru belirlenmesi, sonra buna uygun delilin toplanması gerekir.
İtiraz mı, Şikâyet mi
Takibin dayandığı borca, imzaya veya yetkiye karşı çıkılıyorsa ödeme emrine itiraz gündeme gelir ve bu itiraz kısa süre içinde icra dairesine yapılır. Buna karşılık takip kesinleşmiş, ancak haczin kapsamı yanlış uygulanmışsa yani kesinti oranı aşılmış veya haczedilemeyecek bir kalem kesilmişse, bu bir usul aykırılığıdır ve icra mahkemesine şikâyet konusudur. İki yolu karıştırmak, doğru başvurunun süresini de tüketebilir.
Kesinti Hesabını Belgeye Bağlamak
- Maaş bordrosunun brüt ve net kalemleri ayrıştırılır; hangi kalemin ücret niteliğinde olduğu gösterilir
- İşverene gelen haciz müzekkeresi ve kesinti başlangıç tarihi temin edilir
- Birden fazla dosyadan sıra bekleyen haciz varsa sıra cetveli mantığı kontrol edilir
- Nafaka alacağı bulunuyorsa bu alacağın diğer takiplerden farklı konumu belirtilir
- Banka hesabına yatan tutarın ücret kaynaklı olduğu, hesap dökümüyle ve işveren yazısıyla ortaya konur
Süreyi Başlatan An
Şikâyette süre, kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten işler. Bu nedenle bordroda kesintinin göründüğü ilk ay, ihtiyari değil belirleyici bir tarihtir. Kesinti fark edildiği halde birkaç ay beklenmesi, itirazın süresinde olmadığı savunmasına zemin hazırlar. Öğrenme tarihinin ispatı bakımından, bordronun çalışana teslim tarihi ve varsa elektronik bildirim kaydı saklanmalıdır.
Haciz Devam Ederken Yürütülebilecek Adımlar
Şikâyet başvurusu tek başına kesintiyi kendiliğinden durdurmayabileceğinden, mahkemeden tedbir niteliğinde karar talep edilmesi ve talebin somut zarara dayandırılması gerekir. Aynı dönemde borcun yapılandırılması veya taksitlendirme talebi de değerlendirilebilir; ancak bu tür bir talebin borcun kabulü sonucunu doğurup doğurmayacağı, itiraz stratejisiyle birlikte düşünülmelidir.
Son Söz
Maaş haczi dosyalarında en pahalı hata, doğru itirazı yanlış mercie yapmak ve bu sırada süreyi tüketmektir. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kesinti oranınız, dosyanızdaki tarihler ve alacağın niteliği sonucu değiştirebileceğinden bordro ve takip evrakınızla birlikte hukuki görüş almanız yerinde olur.