Hesabın bloke edilmesi ya da işlemlerin durdurulması, çoğu kişi için sürecin başlangıcı değil ilk haber alma anıdır. Bu aşamada yapılan en yaygın hata, kaynağı belirsiz bir savunmayla hızlıca dilekçe vermektir. 5411, 5549 sayılı Kanunlar, SPK’nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK’nın aklama suçuna ilişkin 282. maddesi ekseninde yürüyen dosyalarda belirleyici olan, paranın izini kesintisiz biçimde belgeleyebilmektir.
Blokenin Dayanağını Ayırt Etmek
Uygulamada bloke sözcüğü birbirinden farklı işlemleri anlatmak için kullanılır: bankanın kendi iç kontrolü kapsamında koyduğu geçici kısıt, yükümlülerin şüpheli işlem bildirimi sonrası oluşan durum, savcılık ya da mahkeme kararıyla verilen el koyma veya işlemin ertelenmesi kararı aynı şey değildir. Hangi işlemin söz konusu olduğu netleştirilmeden itiraz mercii de doğru seçilemez. Bu nedenle ilk adım, kısıtın hangi karara dayandığını yazılı olarak öğrenmektir.
Fon Kaynağını Belgeleyen Zincir
Savunmanın omurgası, hesaba giren paranın nereden geldiğini gösteren kesintisiz belgedir. Zincirde şu halkalar aranır:
- Gelir kaynağını gösteren ücret bordrosu, kira sözleşmesi ya da ticari fatura kayıtları
- Taşınmaz veya araç satışına ilişkin resmî devir belgeleri ve bedelin banka üzerinden aktarıldığını gösteren dekontlar
- Şirket ortaklığından doğan kâr payı kararları ve muhasebe kayıtları
- Aile içi devir ya da borç ilişkisi varsa buna ilişkin yazılı belgeler ve vergisel bildirimler
- Yurt dışından gelen transferlerde gönderen bilgisi ve işlem açıklamaları
Kripto İşlemlerinde İz Sürme
Kripto varlık işlemlerinde delil, hem platform kayıtlarında hem zincir üzerindeki hareketlerde bulunur. Platformdan alınacak işlem geçmişi dökümü, cüzdan adresleri ve transfer kimlikleri, para yatırma ve çekme talimatlarının banka tarafındaki karşılıkları birlikte sunulmalıdır. Kullanılan platformun düzenlemeye tabi bir hizmet sağlayıcı olup olmadığı da dosyada ayrıca önem taşır. Üçüncü kişilere ait hesaplar üzerinden yapılan işlemler, açıklanabilir bir belge zinciriyle desteklenmediğinde savunmayı zorlaştırır.
Zamanla Kaybolan Deliller
- Karara karşı öngörülen itiraz süresi kısadır ve tebliğ tarihinden itibaren işler
- Platform kayıtlarına erişim, hesap kapandığında veya hizmet sona erdiğinde güçleşir
- Karşı tarafın hesabındaki hareketler zamanla dağıldığı için erken talep edilmelidir
- Nakit hareketlerinin açıklanabilirliği zaman geçtikçe azalır; belge o dönemde toplanmalıdır
Kapanış
Yukarıdakiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kararın türü, hesabın niteliği ve işlem hacmi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, itiraz dilekçesi hazırlanmadan önce dosyanın hukuki değerlendirmeden geçirilmesi önerilir.