İlamsız takipte ödeme emrini alan borçlunun elindeki en güçlü araç, en kısa süreli olanıdır. İİK ve HMK çerçevesinde ödeme emrine itiraz için tanınan yedi günlük süre, hak düşürücü niteliktedir; bu süre geçtiğinde takip kesinleşir ve tartışma icra dosyasından çıkıp bambaşka bir davaya taşınır.
İtirazın Türünü Baştan Doğru Seçmek
Tek bir dilekçeyle birden fazla itiraz ileri sürülebilir, ancak her birinin sonucu farklıdır:
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya sona erdiği ileri sürülür
- İmzaya itiraz: adi senetteki imzanın borçluya ait olmadığı açıkça belirtilir
- Yetkiye itiraz: yetkili icra dairesi ayrıca gösterilerek yapılır
İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmazsa imza kabul edilmiş sayılır. Yetki itirazında ise doğru daireyi göstermeden yapılan itiraz sonuç doğurmaz.
Yedi Gün İçinde Toplanabilecek Deliller
- Ödemeye ilişkin dekont, makbuz ve banka hesap dökümü
- Borcun kaynağına ilişkin sözleşme ve ekleri
- Taraflar arasındaki cari hesap mutabakat yazışmaları
- Senedin teminat amaçlı verildiğini gösteren yazılı belgeler
- Tebligat parçası ve tebliğ tarihini gösteren kayıt
Süre kısa olduğu için, delillerin tamamının itiraz anında hazır olması beklenmez; ancak itirazın kapsamı, sonradan sunulacak delili de kapsayacak genişlikte yazılmalıdır.
İtirazın Kaldırılması Aşamasındaki Belge Sınırı
Alacaklı, itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurduğunda inceleme sınırlı belgeler üzerinden yapılır. Bu aşamada tanık dinlenmesi gibi geniş bir inceleme beklenmemelidir. Bu nedenle borçlunun savunmasını yazılı belgeye dayandırması, sözlü açıklamaya güvenmesinden çok daha etkilidir. Belgeye dayanamayan uyuşmazlık, genel mahkemede görülecek davaya kayar.
Süre Kaçırıldıysa Kalan Yollar
Yedi günlük süre elde olmayan bir engel nedeniyle kaçırılmışsa, engelin kalkmasından sonra gecikmiş itiraz yoluna gidilebilir; ancak engelin varlığı belgeyle ortaya konmalıdır. Bunun dışında borcun bulunmadığının tespiti için ayrı bir dava yolu gündeme gelir. Her iki seçenek de, süresinde yapılan basit bir itirazdan hem daha uzun hem daha maliyetlidir.
Tebligat Tarihini Ayrıca Denetleyin
Sürenin başlangıcı tebliğ tarihidir. Tebligatın usulüne aykırı yapıldığı durumlarda, sürenin gerçek öğrenme tarihinden işlemeye başladığı ileri sürülebilir. Bu iddia, tebligat evrakının ve şerhlerin dosyadan alınıp incelenmesini gerektirir.
Bu açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar. Takibin türü ve dayanağı, itirazın şeklini ve sonuçlarını değiştirdiğinden, ödeme emrini elinize aldığınız gün bir avukata danışmanız en sağlıklı yaklaşımdır.